Yolsuzluk Algı Endeksi açıklandı: Türkiye 180 ülke arasında 34 puan ile 107'nci

Uluslararası Şeffaflık Örgütü'nün 1995 yılından bu yana her yıl yayınladığı Yolsuzluk Algı Endeksi'nin 2024 raporu açıklandı. 0 puanın en yüksek yolsuzluk algısını ve 100 puanın en düşük yolsuzluk algısını ifade ettiği Endeks’e göre Türkiye, 180 ülke arasında 34 puan ile 107'nci sırada yer aldı.

Uluslararası Şeffaflık Örgütü'nün 1995 yılından bu yana her yıl yayınladığı Yolsuzluk Algı Endeksi’nin 2024 raporu bugün yayınlandı. 13 dış kaynaktan elde edilen verilerin kullanılarak hazırlandığı Endeks’te 180 ülke ve bölge, kamu sektöründeki yolsuzluk seviyelerine göre sıralanıyor.

Yolsuzluk ve Türkiye

2024 yılında Türkiye Yolsuzluk Algı Endeksi’nde 180 ülke arasında 34 puan ile 107'nci oldu. 2021 yılında 96’ncı sırada yer alan Türkiye, 2022 yılında 36 puan ile 101’inci sırada, 2023 yılında ise 34 puan ile 115’inci sıradaydı. Araştırma yöntemine göre, 0 puan en yüksek yolsuzluk algısına işaret ederken, 100 puan ise en düşük yolsuzluk algısına işaret ediyor.

Güney Sudan son sırada

Endeks’e göre 2024 yılında yolsuzluk algısının en düşük olduğu ülke olan Danimarka, 90 puan ile üst üste yedinci kez sıralamada başı çekti. Finlandiya (88) ve Singapur (84) ikinci ve üçüncü sırada yer aldı. 2012 yılından bu yana ilk kez Yeni Zelanda ilk üçün dışında kaldı. Lüksemburg (81), Norveç (81), İsviçre (81), İsveç (80), Hollanda (78), Avustralya (77), İzlanda (77) ve İrlanda (77) ilk 10’daki yerini korudu.

Raporda, çatışmaların yaşandığı veya özgürlüklerin kısıtlı olduğu ve demokratik kurumların zayıf olduğu ülkelerin endeksin en alt sıralarda yer aldığı belirtildi. Buna göre Güney Sudan 8 puan, Somali 9 puan ve Venezuela 10 puan ile yolsuzluk algısının en yüksek olduğu üç ülke olarak kayda geçti. Suriye 12 puan, Ekvantor Ginesi 13 puan, Eritre 13 puan, Libya 13 puan, Yemen 13 puan, Nikaragua 14 puan Sudan 15 puan ve Kuzey Kore 15 puan ile en düşük puan alan ülkeler oldu.

Yolsuzluk Algı Endeksi ortalaması Afrika Birliği’nde 32, Sahraaltı Afrika bölgesinde 33, Arap ülkelerinde 34, Doğu Avrupa ve Orta Asya’da 35, Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da 39, Amerika kıtasında 42, Asya Pasifik’te 44, Avrupa Birliği’nde 62 ve OECD bölgesinde 65 olarak kayda geçti.

İklim krizi vurgusu

İklim krizinin çağın en önemli sorunlarından biri olduğu ifade edilen raporda, Yolsuzluk Algı Endeksi’nin yolsuzluğun küresel bir sorun olduğunu, her ülkeyi etkilendiğini ve iklim değişikliğinin doğru bir şekilde üzerinden gelme çabalarını engellediğini gösterdiği belirtildi. Devamında, “Yolsuzluk iklim krizine çeşitli şekillerde katkıda bulunuyor” denildi.

Bölgesel analizler bölümünde, Amerika kıtası için etkili yolsuzlukla mücadele tedbirlerinin yokluğunun insan hakları ihlallerini teşvik ettiği ve elitlerin ve organize suçların politika oluşturma üzerindeki etkisini arttırdığı kaydedildi. Asya Pasifik bölgesi için, “Doğal afetlere en yatkın bölge olan Asya Pasifik’te hükümetler yolsuzlukla mücadele taahhütlerini hâlâ yerine getirmiyor” denildi.

Doğu Avrupa ve Orta Asya bölgesi için, “Zayıf demokratik kurumlar ve hukukun üstünlüğü, süregelen istikrarsızlık ve dış baskılar nedeniyle daha da kötüleşmektedir” değerlendirmesi yapılırken; Orta Doğu ve Kuzey Afrika bölgelerine dair, “Durgunluk büyük ölçüde, kendilerine yönlendirdikleri zenginlikten faydalanan ve güçlerini korumak için her türlü muhalefeti bastıran siyasi liderlerin mutlak kontrolünden kaynaklanıyor” ifadeleri kullanıldı.

Sahraaltı Afrika bölgesi için yapılan değerlendirmede, “Yolsuzlukla mücadeleye yatırım yapan ve kayda değer ilerleme kaydeden Afrika ülkeleri vardı” ifadeleri kullanıldı. Batı Avrupa ve Avrupa Birliği için ise, “Hassas zamanlarda yolsuzlukla mücadele çabaları yetersiz kalıyor. Bu durum, bölgenin iklim krizine ve hukukun üstünlüğünün yıpranması ve kamu hizmetlerinin aşırı yük altında kalması gibi diğer zorluklara karşılık vermesini engelliyor” denildi.