Kolon kanseri gençleri vuruyor: “Farkında ol, geç kalma!”

GAZETE PENCERE - Mart ayı kapsamında düzenlenen “Kolon (Kolorektal) Kanseri Farkındalık Ayı” etkinlikleri çerçevesinde Türk Gastroenteroloji Derneği (TGD), İstanbul’da dikkat çeken bir basın toplantısı gerçekleştirdi. İstanbul Florence Nightingale Hastanesi’nde düzenlenen toplantıda kolon kanserine ilişkin çarpıcı veriler paylaşıldı, özellikle genç yaş grubundaki artışa dikkat çekildi.

“Farkında ol, geç kalma!” çağrısıyla yapılan toplantıda, kolon kanserinin önlenebilir bir hastalık olduğuna vurgu yapılırken, erken tanının hayati önem taşıdığı bir kez daha hatırlatıldı.

GEÇ TANI HAYATI KISALTIYOR

Türk Gastroenteroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Ayhan Hilmi Çekin, kolon kanserinin hem dünyada hem Türkiye’de en sık görülen ve en fazla ölüme yol açan kanser türlerinden biri olduğunu söyledi.

Türkiye’de hastalığın çoğunlukla ileri evrelerde teşhis edildiğine dikkat çeken Çekin, erken teşhisin dramatik fark yarattığını şu sözlerle anlattı:

“Türkiye’de kolorektal kanser tanısı geç evrelerde konulmaktadır. Kanser geliştikten sonra erken evrelerde 5 yıllık sağ kalım oranları %90’larda iken ileri evrelerde bu oran %12’lere düşmektedir. Bu nedenlerle asemptomatik bireylerde erken kanser taraması yapılması önemlidir”

Çekin, Türkiye’de hastaların yaklaşık üçte ikisine 3. ve 4. evrede tanı konulduğunu belirterek, tarama programlarının yaygınlaşmasına rağmen toplumsal farkındalığın hâlâ yetersiz olduğunu söyledi.

GENÇLERDE ALARM VEREN ARTIŞ

Toplantının en çarpıcı başlıklarından biri ise gençlerde görülen artış oldu. TGD Kolorektal Kanser ve Polip Çalışma Grubu Başkanı Prof. Dr. Levent Erdem, özellikle 20–39 yaş aralığında ciddi bir yükseliş yaşandığını belirtti.

Bu artışın nedenlerini yaşam tarzına bağlayan Erdem, şu ifadeleri kullandı:

“Ülkemizde yaptığımız çok merkezli bir çalışmada cinsiyet, sigara kullanımı, obezite ve aile hikayesine göre yeni bir risk puanlaması saptadık. Bu puanlamanın 50 yaştan genç asemptomatik kişilerin tarama kararında değeri bilimsel olarak kanıtlandı”

Erdem ayrıca tarama yaşının düşürülmesi gerektiğini vurgulayarak şu çağrıyı yaptı:

“Özellikle kolorektal kanser taramasına 45 yaşında başlanmalıdır. 2022 yılında sunduğumuz çalışma sonuçları, 50 yaşından küçük olguların taranması için sistemimizin son derece yüksek oranda anlamlı olduğunu kanıtladı”

ERKEN TEŞHİS HAYAT KURTARIYOR

TGD Üyesi Prof. Dr. Nurdan Tözün ise tarama programlarının önemine dikkat çekti. Asemptomatik bireylerin dahi taramadan geçmesi gerektiğini belirten Tözün, toplumun bu konuda yeterince bilinçli olmadığını ifade etti:

“Asemptomatik hastalar hangi risk düzeyinde olursa olsun kolorektal kanser yönünden taranmalıdır. Toplum, tarama testlerinin erken teşhise olanak sağladığı ve ölüm oranlarını azalttığı konusunda bilgilendirilmelidir”

Tözün, özellikle gençlerde kanser öncüsü lezyonların hızla arttığını belirterek bunun ilerleyen yıllarda daha büyük bir halk sağlığı sorununa dönüşebileceğini söyledi.

HER 3 KİŞİDEN 1’İNDE RİSKLİ BULGU

Toplantıda paylaşılan Türkiye verileri ise dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. TGD’nin 24 merkezde yürüttüğü ve 3 bin 820 kişinin dahil edildiği araştırmayı aktaran Prof. Dr. Erdem Akbal, tarama sonuçlarını şöyle özetledi:

“Kolonoskopik taraması yapılan olgularda polip sıklığı yüzde 27, kolon kanseri sıklığı ise yüzde 1,3 olarak saptandı”

Akbal, 50 yaş altındaki bireylerde durumun daha çarpıcı olduğunu belirterek şu bilgiyi paylaştı:

“Ülkemizde 50 yaştan düşük olguların kolonoskopi taramasında yaklaşık her 3 olgudan 1'inde polip veya kanser, her 5 olgudan 1'inde ise kanser öncüsü adenomatöz polip saptanmaktadır”

Toplantının sonunda uzmanlar, kolon kanserine karşı en etkili silahın erken teşhis ve düzenli tarama olduğunun altını çizdi.