“Lohusalık” deyip geçmeyin: Birkaç gün içinde gerçeklikle bağ kopabilir

GAZETE PENCERE- Doğum sonrası dönem bazı kadınlarda kaygı ve depresyonun ötesine geçerek gerçeklik algısının bozulduğu ağır psikiyatrik tablolara dönüşebiliyor. ABD’de kamuoyuna yansıyan Lindsay Clancy vakası da doğum sonrası psikozun yaratabileceği ciddi sonuçları yeniden tartışmaya açtı.

Klinik Psikolog Aleyna Damla Özcan, doğum sonrası psikozun yaklaşık her 1000 doğumun 1-2’sinde görüldüğünü belirterek, nadir rastlanmasının belirtilerin göz ardı edilmesi anlamına gelmemesi gerektiğini vurguladı.

PSİKOZDA GERÇEKLİK ALGISI BOZULABİLİR

Özcan, tablonun doğumdan sonraki ilk günler ve haftalarda hızla ortaya çıkabileceğini belirterek, kafa karışıklığı, olağandışı davranış değişiklikleri, sanrılar, halüsinasyonlar, uyumadan sıra dışı düzeyde enerjik olma, yoğun kuşkuculuk ve belirgin duygu durumu değişimlerinin önemli belirtiler arasında olduğunu söyledi.

Özcan’a göre kişinin bir süre iyi görünmesi de yanıltıcı olabiliyor; davranışlar kısa süre içinde belirgin biçimde değişebiliyor.

HER KORKUTUCU DÜŞÜNCE PSİKOZ ANLAMINA GELMİYOR

Doğum sonrasında bazı annelerin istemedikleri halde bebeğe zarar vermekle ilgili korkutucu düşünceler yaşayabileceğini belirten Özcan, bunun tek başına psikoz anlamına gelmediğinin altını çizdi.

Özcan, annenin bu düşüncelerden rahatsız olması ve gerçek olmadıklarının farkında bulunmasıyla, psikozdaki gerçeklik değerlendirmesinin bozulması arasında önemli bir fark olduğunu belirtti. Psikozda kişi gerçekte olmayan durumları gerçek kabul edebiliyor, olmayan sesler duyabiliyor veya yaşananlara gerçeklikle uyuşmayan anlamlar yükleyebiliyor.

YAKINLARININ FARK ETMESİ KRİTİK

Doğum sonrası psikoz yaşayan kişi kendi durumunun her zaman farkında olmayabiliyor. Özcan, bu nedenle eş ve yakın çevrenin davranış değişikliklerini izlemesinin önemli olduğunu vurguladı.

Artan kafa karışıklığı, yoğun kuşkuculuk, gerçeklikle uyuşmayan düşünceler, olmayan şeyleri görme veya duyma gibi belirtilerde “Biraz bekleyelim, belki geçer” yaklaşımı yerine sağlık profesyonellerine başvurulması gerektiğini belirtti.

Özcan ayrıca daha önce bipolar bozukluk veya psikoz öyküsü bulunan ya da önceki gebeliklerinde ciddi ruhsal sorunlar yaşayan kadınlarda riskin gebelik döneminden itibaren değerlendirilmesinin, doğum sonrası için anne ve yakınlarını kapsayan bir destek planı hazırlanmasına yardımcı olabileceğini ifade etti.