Akdeniz’in derinliklerinden 2 bin 100 yıllık sofra takımı çıktı

GAZETE PENCERE- Antalya’nın Kumluca ilçesine bağlı Adrasan açıklarında yürütülen sualtı kazılarında, yaklaşık 2 bin 100 yıllık gemi batığından binlerce seramik eser çıkarıldı.

2025 yılında kazısına başlanan ve deniz yüzeyinin 42 ila 55 metre altında bulunan batık, antik dönemin sofra kültürünün yanı sıra Akdeniz’deki ticaret ağlarına ilişkin de önemli izler taşıyor.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, çalışmalara ilişkin, “Akdeniz’in derinliklerinden 2.100 yıllık sofra takımlarını gün yüzüne çıkarıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Ersoy, batıkta bulunan eserler için ayrıca, “Antik dünyanın en lüks sofra takımlarını bu batıkta bulduk.” dedi.

BİR GEMİDE 122 FARKLI SERAMİK

Batığın ana yükünü, Antakya kökenli olduğu belirtilen tabak ve kaseler oluşturuyor. Hatay’ın Arsuz ilçesinde, antik adıyla Rhosus kıyılarında üretildiği düşünülen eserler arasında kuruyemiş tabakları, çorba kaseleri, balık tabakları ve farklı boyutlarda tepsiler bulunuyor.

Gemide 122 farklı form ve boyutta seramik ürün tespit edildi. Özellikle Roma’da talep gördüğü belirtilen bu ürünlerin, Akdeniz dünyasının lüks yemek takımları arasında yer aldığı ifade ediliyor.

Batıkta ayrıca Ege’deki bazı adalarda üretildiği düşünülen amforalar da bulundu. Farklı üretim merkezlerinden gelen eserler, geminin taşıdığı yükün çeşitliliğini ortaya koyuyor.

ÇİÇERO’NUN MEKTUPLARINDA DA VAR

Arsuz’da üretilen seramiklerin izlerine antik kaynaklarda da rastlanıyor. Romalı hatip ve devlet adamı Çiçero, MÖ 50 yılında dostu Attikus’a yazdığı bir mektupta, onun için Rhosus’tan seramik kaplar sipariş ettiğini anlatıyor.

Bu yazışma, bölgede üretilen sofra kaplarının Roma dünyasında bilindiğini ve tercih edildiğini gösterirken, Adrasan batığında bulunan seramiklerin Rhosus üretimiyle ilişkilendirilmesi de buluntuların önemini artırıyor.

TABAKLARI 2 BİN 100 YIL KORUYAN SIR: KİL

Batıktaki binlerce tabak ve kasenin günümüze kadar iyi durumda ulaşmasında dönemin yükleme yönteminin etkili olduğu belirtiliyor. Seramikler ahşap sandıklara yerleştirilirken aralarına kil konulduğu tespit edildi.

Bu yöntemin gemi batarken seramiklerin kırılmasını önlediği ve eserlerin binlerce yıl boyunca korunmasına yardımcı olduğu değerlendiriliyor.

Ersoy, “Sandıklara yerleştirilirken aralarına konulan kil sayesinde günümüze sağlam ulaşan bu eserler, Anadolu’nun üretim ustalığını ve Akdeniz’in ticaret geçmişini bugüne taşıyor.” dedi.

ANTAKYA’DAN İTALYA’YA UZANAN TİCARET ROTASI

Gemide bulunan Antakya kökenli MÖ 1. yüzyıl sikkeleri, batığın tarihlendirilmesinde önemli bir ipucu oluşturuyor. Bulgular, geminin MÖ 1. yüzyılın ortalarında Antakya, Ege, Yunanistan ve İtalya kıyıları arasındaki ticaret ağı içinde faaliyet gösterdiğine işaret ediyor.

Arsuz’dan yola çıktığı düşünülen geminin Roma’ya doğru ilerlerken fırtına sırasında bir sığlığa çarparak battığı tahmin ediliyor. Adrasan açıklarındaki batıkta sualtı arkeologlarının, robotların da desteğiyle yürüttüğü kazı çalışmaları devam ediyor.