İstanbul artık eski İstanbul değil: Gençler terk ediyor!

GAZETE PENCERE - Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verileri Türkiye genelinde doğurganlık hızının düştüğünü, nüfusun yaşlandığını ortaya koyarken; bu dönüşümün en belirgin hissedildiği şehirlerin başında İstanbul geliyor. Özellikle son yıllarda uzaktan çalışma modelinin yaygınlaşmasıyla birlikte gençler artık kariyer için İstanbul’da yaşama zorunluluğu hissetmiyor.

GENÇLER ARTIK İSTANBUL’A MECBUR HİSSETMİYOR

Pandemi sonrası hızlanan dijitalleşme, beyaz yakalı çalışanların farklı şehirlerden çalışabilmesine olanak sağladı. Böylece yüksek kira ve yaşam maliyetine katlanmak istemeyen gençler Ankara, İzmir, Eskişehir ve Bursa gibi şehirlere yönelmeye başladı. Uzmanlara göre deprem endişesi de bu göç hareketini hızlandıran en önemli unsurlardan biri haline geldi.

Konuya ilişkin Haber Global'e değerlendirmelerde bulunan Sosyolog Prof. Dr. Nevin Güngör Ergan, İstanbul’un hâlâ “hayal şehir” olma özelliğini koruduğunu ancak gençler için yaşam maliyetinin ağırlaştığını söyledi.

Ergan, “İstanbul hâlâ Türkiye’nin ve dünyanın hayal şehri. Tarih, kültür, sanat, ticaret, turizm, iş ve eğlence açısından gençlerin arzuladığı her şey burada mevcut. Ancak şehir artık çok kalabalık, çok kozmopolit ve yaşam maliyeti oldukça yüksek. İstanbul’da yaşamanın bedeli ağırlaştı” dedi.

'GENÇLER ŞEHİRDE KALICI OLAMIYOR'

Megakentin genç nüfusu tutmakta zorlandığını belirten Ergan, gençlerin başlangıçta eğitim ve kariyer fırsatları için İstanbul’a geldiğini ancak uzun vadede şehirde kalamadığını ifade etti.

“İstanbul’da iş, staj, kültür ve eğitim imkanları hâlâ diğer şehirlere göre fazla. Ancak kira, ulaşım, yeme-içme ve sosyal hayat maliyetleri gençlerin gelir düzeyini aşıyor. Ayrıca şehir yoğun bir stres yüklüyor. Bu nedenle gençler birkaç yıl sonra başka şehirlere veya yurt dışına yöneliyor” diye konuştu.

İSTANBUL’DA YAŞ ORTALAMASI YÜKSELİYOR

İstanbul’un yaş ortalamasının yükselmesinin temel nedenlerinden birinin geçmiş yıllarda göç eden nüfusun artık yaşlanması olduğunu vurgulayan Ergan, yeni gelen genç nüfusun ise kentte kalıcı olamadığını söyledi.

“Eskiden İstanbul’a yoğun göç eden kuşak artık 50’li ve 60’lı yaşlarına ulaştı. Yeni gelen genç nüfus ise ekonomik ve sosyal nedenlerle şehirde uzun süre kalamıyor. Bu durum ortalama yaşı yükseltiyor” ifadelerini kullandı.

"MEGAKENT YAŞAMI ÇOCUK SAHİBİ OLMAYI ZORLAŞTIRIYOR"

Yüksek kiralar, küçük yaşam alanları ve ekonomik güvencesizliğin gençlerin aile kurma kararlarını da etkilediğini belirten Ergan, doğum oranlarının düşmesinin İstanbul’un yaşlanmasını hızlandırdığını dile getirerek “Megakent yaşamı çocuk sahibi olmayı zorlaştırıyor. Gençler ekonomik nedenler, kariyer kaygısı ve belirsizlik nedeniyle evlilik ve çocuk kararlarını erteliyor. Bu da doğum oranlarını düşürüyor” dedi.

UZAKTAN ÇALIŞMA İSTANBUL’UN CAZİBESİNİ AZALTTI

Uzaktan çalışma modelinin de İstanbul’un cazibesini azalttığını kaydeden Ergan, pandemi sonrası değişen çalışma kültürüne dikkat çekti.

“Koronavirüs salgınıyla birlikte eğitim ve iş hayatı dijitalleşti. Artık birçok genç evden çalışabiliyor. Bu durum İstanbul gibi pahalı ve yoğun şehirlerde yaşama zorunluluğunu azalttı” değerlendirmesinde bulundu.

DEPREM ENDİŞESİ GÖÇÜ HIZLANDIRDI

Deprem korkusunun da gençler üzerinde ciddi bir etkisi olduğunu söyleyen Ergan, özellikle 2023 depremleri sonrası İstanbul’dan Anadolu kentlerine yöneliş başladığını ifade etti.

“İstanbul’da beklenen büyük deprem tartışmaları gençlerin burada kalıcı yaşam kurma isteğini azalttı. Ankara başta olmak üzere bazı şehirlerde son dönemde artan nüfus ve kira fiyatları bunun göstergesi” diye konuştu.

Ergan’a göre tüm bu nedenler birleştiğinde İstanbul’un genç nüfus oranı düşerken, megakentin yaş ortalaması da giderek yükseliyor.