Eşit işe eşit ücret ödemeyen işverene karşı hukuk mücadelesini kazandı

Bu kadın işçinin önünde saygıyla eğiliyoruz

Bursa'da, bir dokuma fabrikasında çalışan kadın işçi, kendisiyle aynı işi yapan erkek işçilerin daha fazla ücret aldıklarını öğrendi… Razı gelmedi, sorguladı, araştırdı, itiraz etti, “Boş ver” demedi, mahkemeye gitti, “cinsiyet ayrımcılığı” davası açtı… Aynı durumdaki birçok kadına örnek oldu.

Kadın ya da erkek ne fark eder ki, hepimiz işçi değil miyiz, aynı işi yapmıyor muyuz? Öyleyse neden kadınlar daha az kazanıyor?

Dokuma fabrikasında devereci (birçok ipliği sararak bir araya getirmek) olarak çalışan kadın, aynı işi yapan erkeklerin kendisinden daha fazla ücret aldıklarını, her iki deverecinin de aynı kıdemde olmamalarına rağmen aynı ücreti aldıklarını, sırf kadın olduğu için diğer devereciler ile aynı işi yapmasına rağmen daha az ücret aldığını belirterek iş sözleşmesini feshetti. Bursa 4. İş Mahkemesi'nin yolunu tutan kadın işçi; davalı işverenin işyerinde ücret konusunda cinsiyet ayrımı yaptığını, eşit işe eşit ücret ödemekle yükümlü olduğunu, bu borca aykırı davranan işverenin işçiye 4 aylık ücreti tutarında tazminat ödemesi gerektiğini dile getirdi.

Çalıştığı süre boyunca diğer işçilere ödenen ücret farkını da işçiye ödemek zorunda olduğunu, davalı işverenin eşit işlem borcuna aykırı davranışından dolayı iş akdini haklı sebeple feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, ücret farkı ile eşit işlem borcuna aykırılık tazminatının davalıdan tahsilini talep etti.

Davanın kısmen kabulüne hükmeden mahkeme; yıllık izin ücreti alacağının tahsiline, diğer taleplerin reddine karar verince dosya temyizle Yargıtay’a gitti.

Yıllar süren davada son sözü söyleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işverenin eşit işe eşit ücret ödememesinin eşit işlem borcunun ihlali niteliğinde olduğunu belirterek, kadın işçiye tazminat ödenmesi gerektiğine hükmetti.

‘EŞİT İŞE EŞİT ÜCRET ÖDEMEMEK İHLALDİR’

Kararda şöyle denildi:

“Dosyadaki mevcut delil durumuna göre, davacı cinsiyet ayrımcılığı yönündeki iddiasını kanıtlayamamış ise de işverenin eşit işe eşit ücret ödememesi eşit işlem borcunun ihlali niteliğindedir ve ayrımcılık tazminatının koşulları oluşmuştur.

Mahkemece ayrımcılık tazminatına hükmedilmesi gerekirken tazminat talebinin reddine karar verilmesi hatalıdır.

Buna göre, davacının fark ücretleri de hesaplanmalı ve hüküm altına alınmalıdır. Diğer yandan davacının aynı kıdem ve aynı işte çalışan işçi ile aynı ücretle çalıştırılmaması suretiyle eşit işlem borcunun ihlal edilmesi 4857 sayılı Yasa’nın 24/II-e maddesi uyarınca işçiye haklı fesih yetkisi verir. Bu itibarla iş akdini bu nedenle haklı nedene dayalı olarak fesheden davacının kıdem tazminatı isteğinin de kabulü gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. Mahkeme hükmünün bozulmasına oybirliği ile karar verilmiştir.”

KADINLAR YÜZDE 15.6 DAHA AZ KAZANIYOR

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) verilerine göre, dünya genelinde kadınlar erkeklere göre yaklaşık yüzde 20 daha az ücret almaya devam ediyor. Türkiye'de ise bu oran yüzde 15.6.