Aydın Şehir Hastanesi’nde nasıl bir sözleşme imzalandı?

GAZETE PENCERE - Aydın Şehir Hastanesi’nin yapım sürecine dair dudak uçuklatan rakamları gün yüzüne çıkardı. 2020 yılında 1 milyar liranın altında bir bedelle ihale edilen projenin, resmi makamlarca açıklanan güncel maliyeti tam 65,5 milyar liraya ulaştı.

Gazeteci Çiğdem Toker, T24'teki köşesinde konuyla ilgili bir yazı yazdı. Toker'in, 'Aydın Şehir Hastanesi’nde nasıl bir sözleşme imzalandı?' başlıklı yazısı şöyle:

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (CSSB) tarafından hazırlanan 2018 tarihli KÖİ Raporunda, Sağlık Bakanlığı’nın Yap Kirala Devret modeliyle yaptırdığı 18 şehir hastanesi ile ilgili veriler de yer alıyor.

Bu rapordaki 18 şehir hastanesinin yatırım tutarını alt alta topladığınızda ulaştığınız büyüklük, 10 milyar 206,5 milyon ABD dolarıdır.

Yine aynı CSSB raporuna göre 18 şehir hastanesi arasında, en yüksek yatırım tutarına sahip şehir hastanesi 1 buçuk milyar ABD doları ile Başakşehir Çam ve Sakura Hastanesi’dir. Söz konusu hastanenin yatak sayısı aynı rapora göre (güncel durumda artmıştır) 2 bin 682’dir.

Bu verileri neden aktardım?

Geçen cumartesi (24 Ocak’ta) Cumhurbaşkanı Erdoğan başta olmak üzere yüksek devlet erkanının katılımıyla açılışı yapılan Aydın Şehir Hastanesi’nin yatırım büyüklüğü 65 buçuk milyar TL olarak açıklandığı için.

Bu tutar, günümüzün güncel döviz kuruyla 1 buçuk milyar dolara karşılık geliyor.

Yani -2018 yılı resmi rapora göre- 2 bin 682 yataklı ve 1 buçuk milyar dolar yatırım büyüklüğü olan Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi ile 1300 yataklı Aydın Şehir Hastanesi’nin yatırım tutarları birbirine denk.

Anlatmayı sürdüreceğim ama önce bir ayrımı vurgulamak gerekiyor. Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi ile Aydın Şehir Hastanesi’nin, yaptırılma modeli ile bağlı oldukları hukuk kuralları ve iktisadi yapıları aynı değil. AKP iktidarı ve onun sözcüleri her ne kadar hepsine ‘şehir hastanesi’ dese de, ilki Kamu Özel İşbirliği üst modelinin Yap Kirala Devret yöntemi ile yaptırılmış bir şehir hastanesi.

İkincisi, yani Aydın Şehir Hastanesi ile Kamu İhale Kanunu’nun 21. Maddesinin b fıkrasına göre açılmış ve sonra da ikmal ihalesi yapılmış bir şehir hastanesi.

Nasıl bir hastane ve sözleşme?

İlkinde, uzun vadeli bir sözleşme, yurtdışından sağlanmış finansman ve Sağlık Bakanlığı’nın bu hastaneyi yapıp işleten Rönesans şirketine, her sene ödediği kullanım ve hizmet bedelleri söz konusu.

İkincisinde uzun vadeli bir sözleşme yok. Ya da biz öyle varsayıyoruz. Çünkü Kamu İhale Kanunu’na göre yaptırılmış bir hastanenin yatırım tutarının 65 buçuk milyar TL olarak açıklanması, izaha muhtaç bir durum.

Her ne kadar, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın, Aydın Şehir Hastanesi konulu X mesajında, 65 buçuk milyar TL yatırım büyüklüğü rakamının yanında: “365 adet poliklinik, 34 adet ameliyathane, 1300 yatak kapasitesi, nükleer tıp merkezi, 16 adet yanık, 250 adet yoğun bakım yatağı, 3 adet MR, 3 adet tomografi, 2269 araçlık açık ve 2 adet kapalı otopark” bilgileri verilmiş olsa da, bütün bu kapasite ve tıbbi donanıma rağmen, tutarın çok yüksek olduğuna dikkat çekiliyor.

Ayrıntılı bilgi zorunlu

Sağlık Bakanlığı tarafından 2020 yılında ilk ihalesi açılan ve o dönem 950 yataklı olacağı duyurulan Aydın Şehir Hastanesi’nde, Kolin-Zey Yapı ortaklığı 976 milyon TL teklifle işi üstlenmişti. Hastane zamanında bitirilemedi. Sonrasında 2023 yılında ikmal ihalesi yapıldı. Bu ikmal ihalesini de 3,7 milyar TL Zey Yapı, Pakhan İnşaat, Zeki Peker ve Gülten Peker iş ortaklığı 3,7 milyar TL bedelle aldı.

Davet usulü (21/b) yapılan iki ihalenin de verileri ortadayken, Aydın Şehir Hastanesi’nde yatırım büyüklüğünün 65 buçuk milyar TL olarak açıklanması, imzalanan sözleşmelerin içeriği, kapsamı ve süresi konusunda kamuoyuna daha ayrıntılı bilgi verilmesini gerektiriyor.

Bütün dünya ölçeğinde dahi yüksek bir hastane yapım maliyetine karşılık gelen ve KÖİ modeliyle yaptırılan 20-25 yıllık en pahalı şehir hastanesi yatırım tutarının üzerine çıkan Aydın Şehir Hastanesi için sözleşmeye eklerin, protokollerin ve değişikliklerin yapılmış olduğu tahmin ediliyor.

Enflasyon ve fiyat farklarının bu sözleşmelere nasıl yansıtıldığı konusunda Sağlık Bakanlığı’nın kamuoyuna bilgilendirmesi, Türkiye Cumhuriyeti’nin vergi yükümlüsü yurttaşları açısından yerinde olacaktır.

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın Aydın Şehir Hastanesi hakkında; 24 Ocak tarihindeki açılış töreninde ifade ettiği, aynı tarihli X mesajında da paylaştığı ve İletişim Başkanlığı’nın da resmî sitesinde de tırnak içi ifadede yer alan 65,5 milyar TL yatırım tutarı ile ilgili olarak açıklama geldi.

Bu tutarın çok yüksek olduğunu ve Sağlık Bakanlığı’nın Şirket ile nasıl bir sözleşme imzalandığının kamuoyuna izah edilmesi gerektiğini dile getirdiğim yazımla ilgili olarak Sağlık Bakanlığı Basın Müşaviri Gülsemin Filiz telefonla ulaştı.

“Sayın Cumhurbaşkanımızın dili sürçmüş” diyen Filiz, Aydın Şehir Hastanesi’nin yatırım tutarının 16 milyar TL olduğunu bildirdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Aydın’da aynı gün birden fazla hitabı olduğunu ve bunların birinde gerçek tutarı açıkladığını vurgulayan Sağlık Bakanlığı Basın Müşaviri Filiz, konuyla ilgili olarak Bakanlık Yatırım Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile de görüştüklerini, tutarın bu yönde olduğunu aktardı.

Açıklama için Filiz’e teşekkür ederek, şu soruyu yönelttim:

“Aynı tutar Sayın Cumhurbaşkanı’nın X mesajında, İletişim Başkanlığı sitesinde de yer aldı. Her iki mecrada da bu bilgi halen durmakta, yayında. 24 Ocak tarihinden bu yana herhangi bir düzeltme ya da açıklama gelmedi. Herhangi bir yazılı açıklama düşünülüyor mu?”

Sağlık Bakanlığı Basın Müşaviri Gülsemin Filiz, kendisinin yazımı görür görmez gecikmeden beni aramayı tercih ettiğini, sorduğum soruyla ilgili olarak da diğer kurumlar ile görüşerek, bilgi için yeniden arayacağı belirtti.

Ancak bu haberi yazdığım saate kadar bir arama olmadığı için, doğru bilginin haberleştirilmesi sorumluluğu ile bu görüşmeyi ve durumu siz okurların dikkatine sunmak istedim."