'Çaremiz ne Trump ne de Hamaney'

GAZETE PENCERE - İran'daki protestoların ardından en çok merak edilen konu bölgede neler oluyor? İran'dan Türkiye'ye gelenlerin ilk durağı Van. Peki neler anlatıyorlar, İran'da neler yaşandı?

Evrensel'den Özlem Temenna, İran sınırındaki izlenimlerini yazdı:

Türkiye İran sınırındayız. Hava zaman zaman eksi 15 dereceye kadar düşüyor; dağlar karla kaplı. Kapının girişinde onlarca gazeteci bekliyor. Kapıdan geçenlerin üzerine adeta yığılıyor herkes. Uluslararası medyanın en çok merak ettiği iki başlık var: “Göç var mı?” ve “İran’da ne oluyor?” “Göç mü ettiniz, geri dönecek misiniz?” soruları havada uçuşuyor. Oysa ne gelenler kalıcı ne de gidenler. “Ülkenizde durum nasıl?” sorusuna verilen ortak cevap ise neredeyse aynı: “Ekonomi çok kötü, ailelerimize dahi ulaşamıyoruz.”

İran’dan Türkiye’ye geçenlerin yaptığı ilk şey internete bağlanmaya çalışmak. Ülkede günlerdir yaşanan bağlantı sorunları nedeniyle ailelerine, arkadaşlarına ulaşmak istiyorlar. İran içinde internet kesintisi hâlâ sürerken, rejimin yeni kısıtlamalara hazırlandığına dair endişeler büyüyor. 90 milyonun yaşadığı bir ülkede günlerdir internet, telefon hatları kesik. Bazı evlerde yemek ve ısınma için kullanılan gazda da zaman zaman kesintiler yaşandığı söyleniyor.

"İŞİMİZİ YAPMAK ZORUNDAYIZ..."

Bu karartmanın günlük maliyeti de ağır. Dünya genelinde internet erişimini izleyen NetBlocks’a göre ülke çapındaki kesintiler saatte 1.5 milyon doların üzerinde ekonomik kayıp yaratıyor. Tebriz’den geçerek sınıra ulaşan bir İranlı, Avustralyalı bir şirkette uzaktan çalıştığını anlatıyor. Uzun süredir işlerini yapamadığı için ödeme alamadığını söylüyor: “Benim tek istediğim internetin bir an önce açılması. Lütfen bunu yazın. Uzaktan çalışan çok insan var. Biz işimizi yapmak zorundayız. Zaten ekonomi çok kötü.”

"AMBULANSA ULAŞAMIYORUZ..."

Ekonomik boyutun ötesinde, günlerce aileye ulaşamamak; ihtiyaç anında ambulans ya da itfaiyeye erişememek de hayatı kilitliyor. Hoy bölgesinde yaşayan 40’lı yaşlarında bir İranlı, telefon hatlarının kapalı olması nedeniyle bir arkadaşının yaşadığı sağlık krizini anlatıyor: “Arkadaşımın annesi çok hastaydı, birden tansiyonu yükseldi. Ambulansı aramayı denedik ama başaramadık. Arabayla gitmeye karar verdik, bu kez yollar kapalıydı. Hastaneye giden üç yoldan ikisini polis kapatmıştı. En sonunda güvenlik güçleri kadını hastaneye yetiştirdi.”

"ÇAREMİZ NE TRUMP NE DE HAMANEY"

ABD Başkanı Trump “yardım yolda” diyerek İran’a saldırı sinyali verse de şimdilik tablo “stabil” görünüyor. Ortadoğu liderlerinden gelen diplomatik baskının Trump’ı askeri harekat emri vermekten caydırdığı yorumları yapılıyor. Buna rağmen Beyaz Saray, ‘Tüm seçeneklerin masada olduğunu’ vurguluyor. Dünya diplomasisi hareketliyken, elinde çay poşetiyle İran’dan Türkiye’ye geçen 35 yaşındaki Hasan’a göre, “İran’ın çaresi ne Trump ne de Hamaney.”