Cengiz-Kalyon ortaklığının kamuya yükü: İGA'nın 53 Milyar TL borcu var!

GAZETE PENCERE - İGA A.Ş, “İstanbul Havalimanı’nı inşa etmek ve 25 yıl boyunca işletmek” amacıyla 7 Ekim 2023 tarihinde 100 milyon TL sermaye ile kuruldu.

Kalyon, Cengiz, Limak, Mapa ve Kolin ortaklığı ile kurulan şirketin ortaklık yapısında Nisan 2022 itibarıyla büyük değişiklik yaşandı.

Beş ortakla yola çıkan İGA’da hissesi bulunan şirket sayısı, Nisan 2022 itibarıyla ikiye düştü. Limak, Kolin ve Mapa’nın hisselerini birer birer satmasının ardından şirketin ortaklık yapısı, yüzde 55 Kalyon Havacılık ve İnşaat A.Ş. ile yüzde 45 Cengiz İnşaat olarak değişti. Şirketin 100 milyon TL olan kuruluş sermayesi ise yıllar itibarıyla yapılan artırımlar ile 7,6 milyar TL’ye ulaştı.

KOVİD DÖNEMİNDE DESTEKLENDİ

Şirkete, Covid-19 salgını döneminde ise kamu kaynakları ile ayrıcalıklar sağlandı. İGA’nın, İstanbul Havalimanı’nı işletme hakkından kaynaklanan 1 milyar 45 milyon avroluk kira borcu, “Mücbir sebep” gerekçesiyle tamamen silindi.

Öte yandan şirkete, yolcu garantisi kapsamında 2020 yılında 230 milyon avroluk ödeme yapıldı.

Havalimanın inşasından Covid-19 döneminde sağlanan ayrıcalığa, Nisan 2022’deki ortaklık değişiminden yolcu garantilerine kadar çok sayıda tartışmayla anılan İGA’nın Devlet Hava Meydanları İşletmesi’ne (DHMİ) olan borçları da hesaplandı.

BORÇLAR ARTIYOR

BirGün'den Mustafa Bildircin'in haberine göre; DHMİ’nin 2022 yılında 138 milyon 725 olan İGA Havalimanı İşletmesi A.Ş’den alacağının, 2025 yılının sonunda 53 milyar 720 milyon 493 bin TL’ye ulaştığı görüldü. DHMİ’nin 2025 yılının sonu itibarıyla toplam 62 milyar 13 milyon 300 bin TL olan kişi ve kuruluşlardan olan alacakları içinde İGA Havalimanı İşletmesi A.Ş’nin payının yüzde 86,6 olması dikkati çekti. Buna göre, DHMİ’nin her 10 TL’lik alacağının 8 TL’si, İGA’nın borçlarından oluştu.

DHMİ’nin İGA’dan alacaklarında yıllar itibarıyla çarpıcı artış kaydedildi. 2022-2025 döneminde 138,7 milyon TL’den 53,7 milyar TL’ye ulaşan DHMİ’nin İGA’dan alacaklarında yıllar itibarıyla yaşanan değişim, şöyle sıralandı:

2022: 138,7 milyon TL

2023: 18,9 milyar TL

2024: 34,4 milyar TL

2025: 53,7 milyar TL

ŞİRKET AÇIKLAMA YAPTI

İGA ise bu iddiaları yalanlayarak açıklama yaptı. Açıklamada 1 lira bile borcumuz yok denildi.

Açıklama şöyle:

İGA İstanbul Havalimanı, her yıl KDV dahil “1,1 milyar euro” kira bedelini, bir sonraki yılın ilk ayında, Ocak ayı sonunda ödemektedir.

Haberde ifade edilen "53,7 milyar TL” de 2026 yılı Ocak ayında Havalimanımız tarafından ödenen (2025 yılı için tahakkuk eden) kiranın TL karşılığıdır.

2025 yılında ilişkin 31 Ocak 2026 vadeli kira için fatura 7 Ocak 2026 tarihinde kesilmiş, ödemesi ise İGA İstanbul Havalimanı tarafından 2026 başında “vadesinden 1 hafta erken” yapılmıştır.

İGA İstanbul Havalimanı’nın DHMİ’ye 1 TL dahi borcu bulunmamaktadır.