“Daltonlar davası” Fransız basınında: Türkiye’nin büyük kentlerinde genç suç çeteleri alarm veriyor

GAZETE PENCERE - Fransız gazetesi Le Monde, başta İstanbul olmak üzere Türkiye’nin büyük kentlerinde giderek daha görünür hale gelen genç suç çetelerini kapsamlı bir dosyayla ele aldı. Gazete, özellikle sentetik uyuşturucu ticareti etrafında örgütlenen bu yapıların düşük yaş ortalaması ve yükselen şiddet düzeyiyle dikkat çektiğini vurguladı.

Haberde kamuoyunda “Daltonlar davası” olarak bilinen ve aylar süren yargılamaya geniş yer verildi. 23 Aralık’ta Silivri’de görülen karar duruşmasında, hükmün açıklanmasının ardından sanıklarla güvenlik güçleri arasında arbede çıktığı, sandalyelerin fırlatıldığı ve jandarmanın biber gazıyla müdahalede bulunduğu aktarıldı. Olaylar nedeniyle mahkeme heyetinin salonu yan kapıdan terk ettiği belirtildi.

362 SANIĞIN YAŞ ORTALAMASI 20!

Toplam 362 sanığın yargılandığı davada, sanıkların yaş ortalamasının 20 olduğu, yaklaşık üçte birinin reşit olmadığı kaydedildi. Örgütün önde gelen isimleri Bahadır Akdağ ve Zafer Boyun’a 12’şer kez müebbet hapis cezası verilirken, diğer sanıklar 1 yıldan 700 yıla kadar değişen hapis cezalarına çarptırıldı. Yaklaşık 60 kişi beraat etti, 34 firari sanığın dosyası ise ayrıldı.

Sözcü'nün haberine göre Le Monde, örgütün dikkat çeken isimlerinden, “Timocan” lakaplı 21 yaşındaki Ahmet Mustafa Timo’ya da yer verdi. Timo’nun Irak’tan Türkiye’ye iadesi sürecinde, İstanbul’daki Irak Başkonsolosluğu’na yönelik silahlı saldırının gündeme geldiği ve bu olayın iktidara yakın medya organlarında da haberleştirildiği aktarıldı.

Haberde, yeni kuşak çetelerin temel gelir kaynağının sentetik uyuşturucu olduğu vurgulandı. Araştırmacı-yazar Sadık Güleç’in Yeni Nesil Çeteler çalışmasına atıfla, Daltonlar, Kırmızı Kitliler, Casperlar, Şirinler ve Çirkinler gibi grupların toplamda yaklaşık 5 bin üyeye sahip olduğu, Türkiye genelinde ise 49 aktif çetenin faaliyet gösterdiği belirtildi.

SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK SAYISINDA DİKKAT ÇEKEN ARTIŞ

Gazete, reşit olmayan bireylerin çete yapılanmaları içinde özel bir rol üstlendiğine dikkat çekti. Sosyal medya, taraftar grupları ve ıslah evleri üzerinden örgütlenen bu gençlerin, daha hafif cezalarla karşılaşmaları nedeniyle en riskli görevlerde kullanıldığı; bazı çete üyelerinin bu durumu “kamikaze dronlar” benzetmesiyle tanımladığı aktarıldı.

Resmî verilere göre son 10 yılda suça karışan çocuk sayısı 100 binden 202 bine yükseldi. Kasım ayı itibarıyla cezaevlerindeki çocuk sayısının 4 bin 682 olduğu, bunun Fransa’daki oranın yaklaşık altı katı olduğu ifade edildi. 2023–2024 eğitim öğretim yılında 218 binden fazla öğrencinin okuldan ayrıldığı, uyuşturucuya başlama yaşının ise 14’e kadar düştüğü kaydedildi.

Boğaziçi Üniversitesi’nden sosyolog Tuna Kuyucu, gazeteye yaptığı değerlendirmede, gençler arasındaki şiddet eğiliminin sürmesi halinde Türkiye’nin Latin Amerika ülkelerine benzer daha yüksek şiddet düzeyleriyle karşılaşabileceği uyarısında bulundu. Le Monde, bu benzetmenin cinayet oranları açısından tartışmalı olsa da mevcut göstergelerin endişe verici olduğuna dikkat çekti.

Haberde ayrıca, çete üyelerinin sosyal medyada aktif olduğu, propaganda faaliyetleri yürüttüğü ve farklı gruplarla bağlantılar kurduğu aktarıldı.