Elektrik Mühendisleri Odası'ndan Mahir Buğra Karagön açıklaması: MESEM sistemi acilen masaya yatırılmalı

GAZETE PENCERE - Elektrik Mühendisleri Odası, Hatay'ın İskenderun ilçesinde staj yaptığı pastanede elektrik akımına kapılarak yaşamını yitiren 16 yaşındaki MESEM (Mesleki Eğitim Merkezi) öğrencisi Mahir Buğra Karagön’ün ölümüne ilişkin açıklama yaptı.

Öğrencilerin ucuz iş gücü olarak kullanıldığı belirtilen açıklamada, "Henüz 16 yaşındaki Mahir Buğra Karagön’ün staj yaptığı pastanede elektrik akımına kapılarak hayatını kaybetmesi; ülkemizdeki iş cinayetlerinin ve denetimsizliğin geldiği korkunç boyutu bir kez daha gözler önüne sermektedir. Acılı annesinin, 'Benim oğlum elektrikçi değildi, pasta ustası olmak için mesleki eğitim alıyordu' feryadı, facianın özeti niteliğindedir. Lise öğrencisinin, stajyer adı altında ucuz iş gücü olarak görülmesi ve temel iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmadığı bir işletmede çalıştırılması kabul edilemez" ifadeleri kullanıldı

MESEM sisteminin eleştirildiği açıklamada, "Çocuk işçiliğini 'mesleki eğitim' kılıfı altında meşrulaştıran ve öğrencileri tehlikeli çalışma ortamlarına denetimsizce iten MESEM sistemi acilen masaya yatırılmalı" denildi.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"GEREKLİ ÖNLEMLER ALINSA BU KAZA YAŞANMAZDI"

"Pastaneler ve endüstriyel mutfaklar; fırın, mikser, hamur makinesi gibi metal gövdeli güçlü elektrikli aletlerin sulu ve nemli bir ortamda kullanıldığı, elektriksel kaza riskinin en yüksek olduğu çalışma alanlarıdır. Bu tür iş yerlerinde standartlara uygun bir elektrik tesisatının bulunması yaşamsal önemdedir. Özellikle insan hayatını korumak için tasarlanan uygun seçilmiş koruma cihazlarının kullanılması zorunludur. Ancak bu cihazların tesiste sadece şeklen bulunması tek başına yeterli değildir; işlevselliğinin periyodik olarak test edilmesi de gerekir.

Mahir’i yaşamdan koparan olayın tam olarak nasıl gerçekleştiği hazırlanacak resmi bilirkişi raporları sonrasında ortaya çıkacak olsa da bu işletmede gerekli önlemlerin alınmış olması durumunda bu kazanın yaşanmayacağını söyleyebiliriz."

"STANDARTLARA UYGUN OLMAYAN HİÇBİR İŞLETMEYE RUHSAT VERİLMEMELİ'

"Öğrencimizin hayatını kaybettiği bu iş yerinde, 'elektrik işlerini yaptığı' iddiasıyla ehliyetsiz kişilerin tutuklandığını biliyoruz. Elektrik tesisat işleri, bakım ve onarımları; yasal yetkisi olmayan, mühendislik biliminden ve teknik standartlardan uzak kişiler tarafından yapılması durumunda bu tür kazaların yaşanması kaçınılmazdır.

Ülkemizde iş cinayetlerinin temelinde yatan en büyük sorun, ruhsatlandırma ve denetim aşamasındaki eksikliklerdir. Belediyeler tarafından verilen 'İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı' sürecinde, tesisin standartlara uygunluğu titizlikle incelenmelidir. Standartlara uygun olmayan hiçbir işletmeye ruhsat verilmemelidir.

Elektrik tesisatları ve koruma donanımları zamanla yıpranabilir veya arızalanabilir. Bu nedenle elektriksel güvenlik ancak sürekli bir denetim süreci ile sağlanabilir. İşletmelerin topraklama ölçümleri, kaçak akım rölesi açma zamanı ve akımı testleri, pano ve kablo kontrolleri yetkili mühendislerce periyodik olarak yapılmalıdır. Kontrol raporları ilgili kamu kurumlarınca ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettişlerince sıkı bir şekilde takip edilmelidir."

"MESEM SİSTEMİ ACİLEN MASAYA YATIRILMALI"

"Çocuk işçiliğini 'mesleki eğitim' kılıfı altında meşrulaştıran ve öğrencileri tehlikeli çalışma ortamlarına denetimsizce iten MESEM sistemi de acilen masaya yatırılmalıdır. Öğrencilerin staj yaptığı işletmelerin işçi sağlığı ve iş güvenliği uzmanlarınca uygunluğu denetlenmeden, elektrik iç tesisat denetim raporları yetkili mühendislerce onaylanmadan öğrenciler bu iş yerlerine gönderilmemelidir. Mahir Buğra Karagön’ün ölümüne neden olan ihmaller zincirinde sorumluluğu bulunan işletme sahipleri ve denetim görevini yerine getirmeyen kamu görevlileri adalet önünde hesap vermelidir.

Odamız, uzun yıllardır toplumun can güvenliğini sağlamaya yönelik teknik yatırımları 'kaynak israfı' olarak gören anlayışlara karşı kararlılıkla mücadele etmektedir. Bu kapsamda yerel yönetimleri, site ve bina yöneticileri ile tüm işletmecileri, elektriksel güvenlik önlemlerini eksiksiz bir biçimde almaya çağırıyoruz. Unutulmamalıdır ki teknik denetimleri ihmal edilmiş her tesis, yöneticiler için ağır hukuki yaptırımlar demektir.

Zorunlu kılınmayan hiçbir teknik önlemin maalesef alınmayacağı öngörülerek, Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği’ndeki eksiklikler bir an önce giderilmelidir. Bu vesileyle 20 yıl gecikmeli olarak ancak geçtiğimiz yıl TEDAŞ Genel Müdürlüğü bünyesinde başlatılan güncelleme çalışmanın ivedilikle tamamlanması çağrısı yapıyoruz."

"ÖĞRENCİLER OKUL İÇİ UYGULAMALARDA KAPSAM DIŞINDA"

"Diğer yandan meslek liselerinde, meslek yüksek okullarında ve üniversitelerde, hem okulda, hem laboratuvarda hem de staj vb. çalışma alanlarında öğrenciler risk altındadırlar. Mevcut yapıda staj yapan öğrenciler sigorta kapsamında iken, okul içi uygulamalarda çalışan öğrenciler çoğu zaman kapsam dışındadır. Bu durum hukuki ve güvenlik açısından boşluk yaratmaktadır.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çalışanları kapsamakta, öğrenciler için doğrudan düzenleme içermemektedir. 5510 sayılı kanun ise sadece stajyerleri kapsamaktadır. Bu nedenle entegre bir sigorta sistemi ivedilikle inşa edilmelidir.

Mahir’in acılı ailesine, sıra arkadaşlarına ve tüm sevenlerine başsağlığı dilerken; Elektrik Mühendisleri Odası olarak toplumsal sorumluluğumuz gereği sürecin sonuna kadar takipçisi olacağımızı kamuoyuna duyururuz."