Gündem kademeli emeklilik: EYT sonrası mağduriyet tartışması

GAZETE PENCERE - Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından milyonlarca çalışan için yeni bir kırılma noktası oluştu ve bu kez sahnede 'kademeli emeklilik' var.

Özellikle 9 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi olanlar, yıllardır süren bekleyişin artık bir çözüme kavuşmasını istiyor.

Meclis’e taşınan kanun teklifleri ve uzmanların dikkat çeken açıklamaları, konunun sadece bir beklenti değil toplumsal bir talep haline geldiğini gösteriyor.

Peki kademeli emeklilikle ilgili neler biliniyor?

NASIL GÜNDEME GELDİ?

Kademeli emeklilik meselesi son yılların en sıcak başlıklarından biri haline geldi. Bunun en önemli nedeni EYT düzenlemesinin ardından oluşan adalet tartışması. 8 Eylül 1999 öncesi sigortalılar emekli olurken, bir gün farkla dışarıda kalanlar kendilerini mağdur hissediyor. Bu durum, özellikle 2000’li yılların başında işe giren çalışanlarda büyük bir hayal kırıklığı yarattı. Beklenti büyüdükçe konu siyasetin de gündemine taşındı.

MAĞDURİYET TARTIŞMASI...

EYT yasası çıktığında milyonlarca kişi rahat bir nefes aldı. Ancak yasa, aynı zamanda yeni bir tartışmanın da fitilini ateşledi. 1999 sonrası sigortalılar, “Biz neden kapsam dışındayız?” sorusunu sormaya başladı. Bu soru zamanla sosyal medyada büyük kampanyalara dönüştü. Kademeli emeklilik talebi tam da bu noktada güç kazandı.

Kademeli emeklilik, klasik emeklilik sisteminden farklı bir geçiş modeli sunuyor. Bu sistemde yaş ve prim şartları sigorta başlangıç tarihine göre aşamalı olarak düzenleniyor. Amaç, bir günde gelen keskin yaş sınırlarını yumuşatmak. Böylece çalışanlar kendilerini tamamen dışlanmış hissetmiyor. En azından emekliliğe giden yol daha öngörülebilir hale geliyor.

1999–2008 ARASI ÇALIŞANLAR NEDEN UMUTLU?

Bu dönemde sigortalı olanlar kademeli emekliliğin en güçlü talep grubu. Çünkü mevcut sistemde emeklilik yaşı bir anda 58–60’a çıkıyor. Arada yalnızca birkaç yıl fark olan kişiler için bu durum büyük bir adaletsizlik olarak görülüyor. Kademeli bir geçiş, bu kesimin yükünü hafifletebilir. Bu nedenle beklenti her geçen gün artıyor.

MECLİS’E SUNULAN TEKLİFTE NELER VAR?

CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay tarafından Meclis’e sunulan kanun teklifi, konunun resmen siyaset gündemine girdiğini gösteriyor. Her ne kadar teklif henüz yasalaşmamış olsa da, sembolik değeri oldukça büyük. Çünkü bu adım, “Bu talep yok sayılmıyor” mesajı veriyor. Milyonlarca çalışan için bu bile başlı başına bir umut kaynağı. Ancak teklifin kaderi Meclis sürecine bağlı.

BAKAN IŞIKHAN NE DEDİ?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, emeklilik sisteminde köklü bir değişiklik planlamadıklarını açıkça ifade etti. Prim ve yıl şartlarının devam edeceğini söyledi. Bu açıklamalar, beklentisi yüksek olan kesimde hayal kırıklığı yarattı. Ancak siyasette dengelerin hızla değişebileceği de unutulmuyor. Bugün olmayan bir gündem, yarın öncelik haline gelebiliyor.

SGK Uzmanı Murat Bal gibi isimler ise daha farklı bir tablo çiziyor. Uzmanlara göre kademeli emeklilik talebi artık görmezden gelinemeyecek kadar büyüdü. EYT sürecinde de benzer bir tablo yaşandığını hatırlatıyorlar. Toplumsal baskının siyaseti zorlayabileceğini söylüyorlar. Bu görüşler, beklentiyi diri tutuyor.

KADEMELİ EMEKLİLİK ÇIKARSA KİMLER FAYDALANIR?

Olası bir düzenlemede en büyük pay 2000–2008 arası sigortalılara ait olacak. Ancak kapsamın nasıl çizileceği büyük bir soru işareti. Yaş indirimi mi olacak, prim mi düşecek yoksa kısmi emeklilik mi gelecek bilinmiyor. Bu belirsizlik beklentiyi daha da artırıyor. Net bir tablo olmaması bilgi kirliliğine yol açıyor.

KADEMELİ EMEKLİLİK TABLOSU

İnternette en çok aranan başlıklardan biri “kademeli emeklilik tablosu”. İnsanlar kendi doğum yılına ve sigorta girişine göre ne zaman emekli olacağını görmek istiyor. Ancak şu an ortada resmi bir tablo yok. Paylaşılan tabloların çoğu tahmine dayanıyor. Bu da kafa karışıklığını artırıyor.