İnternete yeni siber amir: BTK yetkileri devredildi, mahkeme kararı olmadan sansür

GAZETE PENCERE - AK Parti'nin sunduğu torba yasada kabul edilen Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun (BTK) yetkilerinin Siber Güvenlik Başkanlığı’na (SGB) devrine ilişkin düzenleme geçtiğimiz hafta Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) kabul edildi.

Düzenleme bugün (31 Temmuz Cuma) Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Düzenlemeyle BTK’nin bazı yetkileri Siber Güvenlik Başkanlığı’na devrediliyor.

BTK'nın Siber Güvenlik Başkanlığı'na devredilen yetkilerini yürütmek için kullandığı tüm fiziki/dijital varlıklar, sistemler ve mali yükümlülükler, kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 3 ay içinde yeni kuruma devredilecek.

Düzenlemede mahkeme kararı olmaksızın içerikten kaldırma, sosyal ağ platformları ile oyun platformları üzerindeki yetkiler, bant daraltma ve yasal dinleme yetkisi Siber Güvenlik Başkanlığı’na devrediliyor.

İfade Özgürlüğü Derneği, yasanın teklif edildiği dönemde yaptığı açıklamayla süreci “dijital itaat rejimi” olarak nitelendirmişti.

MAHKEME KARARI OLMAKSIZIN ENGELLEME

Düzenlemeyle mahkeme kararı olmaksızın Siber Güvenlik Başkanlığı’nın talebiyle içerikten kaldırma kararı alınabilecek ve içerik sağlayıcıları 2 saat içinde kararı uygulamakla yükümlü olacak.

Karar ayrıca 24 saat içinde sulh ceza hakiminin onayına sunulacak ve hakim kararını 48 saat içinde açıklayacak. Aksi durumda ise karar kendiliğinden kalkacak.

Başkanlık, bu Kanun'da düzenlenen görev ve yetkileriyle ilgili olarak yükümlülüğünü yerine getirmeyen ilgililere ihlal teşkil eden eylem başına 20 bin liradan 100 bin liraya kadar idari para cezası verebilecek.

Eski düzenlemede ise içerikten kaldırma kararı için mahkeme kararı gerekiyordu. Mahkemenin kararını içerik sağlayıcılara iletmesinin ardından 4 saat içinde içeriğin kaldırılması öngörülüyordu.

OYUN PLATFORMLARI DA DEVREDİLİYOR

Türkiye’de günlük erişimi 1 milyondan fazla olan yurtdışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılarının temsilci bulundurma zorunluluğu bulunuyor.

Ayrıca erişimi 10 milyonun üzerinde olan platformlar da yaşam hakkı, can-mal güvenliği, millî güvenlik, kamu düzeni ve genel sağlığın korunmasına ilişkin içerik çıkarma/erişim engelleme kararlarının derhâl ve en geç bir saat içinde uygulanmakla yükümlü.

Yeni düzenlemeyle BTK’nin sosyal medya ve oyun platformları üzerindeki yetkileri SGB’ye devredildi.

YASAL DİNLEME YETKİSİ

SGB'ye yasal dinleme ve müdahalenin yapılmasına teknik olanak sağlama görevi veriliyor.

5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nda BTK'ye, işletmecilere yasal dinleme ve müdahaleye teknik olanak sağlama yükümlülüğü getirebilme yetkisi tanınıyordu. Buna göre MİT, Emniyet gibi yetkili kurumlar mahkeme kararıyla dinleme yapıyordu. BTK ise bu işlemler için gerekli teknik altyapıyı düzenliyordu.

Yeni düzenlemeyle gerekli teknik altyapı SGB tarafından hazırlanacak.

YASAL DAYANAK KALDIRILDI

Yeni düzenleme ile bant daraltmanın tek yasal dayanağı da kaldırılıyor. Eski düzenlemede bant daraltma yetkisi daha somut olarak göze çarpıyor.

Bir önceki düzenlemede bant daraltması Cumhurbaşkanlığı’nın belirlediği tedbir ile BTK’ye bildiriliyor ve BTK Başkanı tarafından erişim sağlayıcılara ve veri merkezlerine iletiliyordu. Karar iki saat içerisinde yerine getiriliyordu ve yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunuluyordu. Hakimin kırk sekiz saat içinde karar vermemesi halinde hüküm kendiliğinden kalkıyordu.

Yeni düzenleme ile bant daraltmaya ilişkin tek yasal dayanak olan 5809 sayılı Kanun'un 60/10. fıkrası yürürlükten kaldırılıyor.

Yeni düzenlemede ayrıca SGB resen veya istihbarat ya da güvenlik kurumlarının talebiyle karar verebiliyor.