Keban Barajı kadar su israf oldu!

GAZETE PENCERE - İklim değişikliğine bağlı olarak su krizinin derinleştiği bir dönemde gıda israfı nedeniyle her yıl devasa miktarda su kaynağını da kaybediliyor. Su Politikaları Derneği’nin (SPD) yayımladığı "Çöpe Giden Sularımız" raporu, ülkede yılda yaklaşık 23 milyon ton gıdanın çöpe gitmesiyle birlikte 26,6 milyar metreküp suyun da boşa harcandığını ortaya koydu. Rapor, iklim krizinin etkileri büyürken su varlıklarının plansız tüketiminin sürdürülemez hale geldiğine dikkat çekti.

Su Politikaları Derneği Başkanı Dursun Yıldız ile İkinci Başkan Dr. Hasan Hüseyin Doğan’ın hazırladığı raporda, Türkiye’nin her yıl gıda kaybı ve israfı nedeniyle Keban Barajı’nın aktif depolama hacminden daha fazla suyu kaybettiği belirtildi. Rapora göre çöpe giden su miktarı, tarımsal sulamada kullanılan suyun yaklaşık dörtte birine karşılık geliyor.

İSTANBUL VE ANKARA’NIN TÜKETİMİNE EŞİT

Raporda yalnızca ekmek israfının yol açtığı su kaybının bile İstanbul ve Ankara’nın bir yıllık toplam su tüketimine eşit olduğu vurgulandı. Ülkede her gün yaklaşık 12 milyon, yılda ise 4 milyar 380 milyon ekmek çöpe giderken bununla birlikte 1 ila 1,5 milyar metreküp “sanal su” da kaybediliyor.

SPD’nin verilerine göre ülkede her yıl yaklaşık 23 milyon ton gıda israf ediliyor. İsrafın ekonomik karşılığı 43,3 milyar dolara karşılık gelirken kişi başına düşen yıllık gıda israfı 93 ila 102 kilogram arasında değişiyor.

Raporda, gıda israfının arkasında yalnızca bireysel tercihlerin değil tüketime dayalı ekonomik düzenin bulunduğu da vurgulandı. SPD, toplumun “daha fazla tüket, tüketemediğini at” anlayışına sürüklendiğini, dolayısıyla doğal kaynaklar üzerindeki baskının da artığını belirtirken yapılan değerlendirmede artan nüfus ve iklim değişikliğinin etkileri nedeniyle su ve toprağın her geçen gün daha stratejik hale geldiği ifade edildi.

SU AYAK İZİNE DİKKAT

Raporda bazı ürünlerin su ayak izi de dikkat çekti. Buna göre; 1 kilogram sığır eti üretimi için 15 bin 500 litre, bir hamburger için 2 bin 400 litre, bir çift deri ayakkabı için 8 bin litre, karton bardakta bir fincan kahve için ise 208 litre su kullanılıyor.

Pilav ve makarnanın yalnızca yüzde 5-10’unun israf edilmesi halinde bile Ankara’nın yıllık içme ve kullanma suyunun yüzde 55’ine denk gelen su boşa gidiyor. Gıdaların çöpe gitmesindeki en büyük neden yüzde 74,4 ile bozulma oldu. Bunu son kullanma tarihinin geçmesi ve ihtiyaçtan fazla alışveriş izledi.

5 YILDA 15 HAVZADA SU AÇIĞI BEKLENİYOR

Raporda ülkede kişi başına düşen yıllık kullanılabilir su miktarının yaklaşık 1300 metreküpe gerilediği, ülkenin artık “su azlığı” yaşayan ülkeler arasında yer aldığı belirtildi. 2030 yılına kadar 15 havzada su açığı oluşmasının beklendiği hatırlatılarak gıda israfını önlemenin yeni su kaynakları yaratmak kadar kritik bir kamu politikası olduğu vurgulandı. SPD, bireysel tüketim alışkanlıklarının değiştirilmesi, gıda bankacılığının yaygınlaştırılması ve israfı azaltacak kamusal politikaların hayata geçirilmesi çağrısı yaptı.