Özkan'dan tüm partilere çağrı: Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma suçu amacı dışında uygulanıyor

GAZETE PENCERE - Gazeteci Alican Uludağ’ın dün akşam saatlerinde gözaltına alındı. Uludağ İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın talimatıyla Ankara’dan İstanbul emniyetine getirildi. Bugün adliyeye çıkarılması bekleniyor.

CHP Milletvekili Tuncay Özkan ise Uludağ’ın gözaltına alınmasına gerekçe olarak gösterilen "Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma suçu” karşısında muhalefete çağrı yaptı.

Özkan, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ndeki bütün partilerin hukukçularını, “Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma suçu”, gerekçe gösterilerek gazeteci Alican Uludağ’ın gözaltına alınmasını kınamaya çağırıyorum. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde çıkardığımız yasa özüne ve amacına aykırı olarak kullanılmaktadır. Bunun keyfi olarak zulme dönüşmemesi, uygulayıcıların elinde eğilip bükülmemesi için unsurlarını net bir şekilde uzlaşarak hep birlikte yazdık. Yasa maddesi keyfi olarak yorumlanmakta ve yasaya aykırı tutuklamalar yapılmaktadır” ifadelerini kullandı.

Özkan’ın açıklamaları şöyle:

"O gün muhalefetimizi yaparken bütün partilerin hukukçuları görüşlerimize katılmış ve unsurlarını belirlerken kesin kurallar koymuştuk. Ancak bugün bunların hiçbirisi uygulayıcıların elinde göz önüne alınmamaktadır. Yasanın ilk hali korkunçtu. Özgürlükler korunsun diye günlerce uzlaşı arayarak bu hale getirdik.

Bu tartışmalar sırasında MHP milletvekili sayın Fethi Yıldız yasanın bu maddesinin bir nevi “İşlenemez suç” vasfı kazandığını dile getirmişti. Ben de ısrar ile keyfi kullanım konusunu dile getirmiştim. Bütün partilerin hukukçuları zulüm olmasın istiyordu. Ancak birileri yasanın bu maddesini geri çekmemekte kararlı oldular. Çok karşı çıktık, keyfiyet ortaya çıkar dedik.Yapılan değişikliklerle, bu haliyle bile gazeteciler tutuklanamaz, noktasında uzlaştık ve yasa çıktı.

Tutanaklar incelenirse bu maddenin gazetecileri kapsamaması için yapılan komisyon konuşmaları ve genel kurul düzeltmeleri görülecektir.

Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma”TCK m. 217/A ile düzenlenen suçtur. 7418 sayılı Kanun’la eklenmiştir.

Kanun, “sırf halk arasında endişe, korku veya panik yaratmak saikiyle; ülkenin iç ve dış güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlık ile ilgili gerçeğe aykırı bir bilgiyi, kamu barışını bozmaya elverişli şekilde alenen yayan kişiyi cezalandırır. “ der.

Unsurları (suç sayılması için genelde arananlar)

1.Bilgi gerçeğe aykırı olmalı (olgusal iddia).

Alican Uludağ olayında bilgi gerçek.

2.Konu iç/dış güvenlik, kamu düzeni veya genel sağlık ile ilgili olmalı.

Alican Uludağ’ın haberi yargı kararı.

3.Alenen yayma: Belirsiz sayıda kişinin görebileceği/erişebileceği şekilde yaymak.

Alican Uladağ’ın haberi.

4.Kamu barışını bozmaya elverişlilik: Somut olayda kamu barışını bozma tehlikesi yaratmaya “uygun” olması. Terör ve benzeri unsurlar açısından hazırlık hali dahildir.

Yargı kararını yayınlayan gazeteci açısından işlenemez eylem.

5.Özel saik: “Sırf” endişe–korku–panik yaratma amacı (bu saik yoksa suçun oluşması tartışmalı hale gelir).

Alican Uludağ’ın haberinden sonra bunlar yaşanmadı.

Not: Anayasa Mahkemesi, kuralın iptal istemini reddederken suçun olgusal (gerçek/yanlış) bilgi alanında kaldığını; değer yargılarının (ör. ağır eleştiri, kanaat) bu suç kapsamında değerlendirilmemesi gerektiğine dair değerlendirmelere de atıf yapmıştır.

Cezası

•1 yıldan 3 yıla kadar hapis.

•Suç gerçek kimliği gizleyerek veya örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenirse ceza yarı oranında artırılır.

Basit örnek (tipik tartışılan senaryolar)

•“Şehirde salgın ilan edildi, hastaneler kapandı” gibi genel sağlığa ilişkin ve kitleyi paniğe sevk etmeye elverişli bir iddianın bilerek ve panik amacıyla herkese açık şekilde yayılması.

Bu yasa maddesi gerekçe gösterilerek Alican Uludağ’ın tutuklanması mümkün değildir. Yasa koyucu suçun unsurları bakımından getirdiği ilkelerle gazetecilerin yaptıkları haberlerin bu kapsam dışına çıkmasını sağlamıştır. Savcılık hangi gerekçeyle yasayı, anayasa mahkemesinin ortaya koydu ilkeler bakımından da bozarak böylesi bir tutuklamaya gitmiştir? Bu keyfiyettir. Alican Uludağ gazetecidir. Yaptığı haberdir. Gerçektir, günceldir. Haberin yapılmasında kamu yararı vardır. Halkımız panik olmamış ancak bazı memurlar panik ve endişe içine düşmüştür.

Hakikat tutuklanmak istenmektedir.

Gazeteciyi tutuklamaya sevk ettiklerinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin iradesini, yasa koyucunun kararını ve amacını saymamış olurlar.

Kanunilik ilkesi açıkça ihlal ediliyor."