Savcılar bile şikayetçi: Yargı bağımsızlığından endişeliyiz

GAZETE PENCERE - Ekopolitik Düşünce Merkezi, Türkiye'de yargı sisteminin güncel durumunu mercek altına alan ve Temmuz - Ağustos 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilen kapsamlı "Yargı Araştırması" raporunu kamuoyuyla paylaştı. Akademi ve yargı camiasından 700'ün üzerinde katılımcı ile yapılan anketlerin yanı sıra; önde gelen savcılar, hakimler, avukatlar ve bürokratlarla yapılan mülakatlara dayanan rapor, sistemdeki "güven kaybı, kurumsal yorgunluk ve geciken kararlar" tablosunu net bir şekilde ortaya koydu.

RAPORUN DETAYLARI

İstanbul'da düzenlenen basın toplantısında raporu takdim eden Ekopolitik Yönetim Kurulu Başkanı Doç. Dr. Ramazan Arıtürk, çalışmanın Türk yargı sisteminin bugününe ilişkin detaylı bir tablo sunarken geleceğe ilişkin önerilerde de bulunduğunu belirtti. Arıtürk, araştırmanın yalnızca teorik bir değerlendirme olmadığını, uygulamanın tüm katmanlarını dikkate alan çok boyutlu bir bakış açısının ürünü olduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:

"Bu rapor hazırlanırken yalnızca akademik çevrelerin görüşleriyle yetinilmemiş; kürsünün önünde ve arkasında görev yapan hâkimler, savcılar, avukatlar, yardımcı adlî personel, adalet bürokrasisi mensupları, geçmiş dönemlerde üst düzey yargı görevlerinde bulunmuş isimler ile siyaset kurumu içinde sorumluluk üstlenmiş aktörlerin değerlendirmelerine de başvurulmuştur."

Arıtürk, araştırmanın metodolojisine ilişkin ise şunları kaydetti:

"Araştırmamızın metodolojik yaklaşımı, yargı sistemini 360 derecelik bir bakış açısıyla ele almak olmuştur. Bu çerçevede yalnızca ulusal uygulamalarla yetinilmemiş; uluslararası alanda öne çıkan iyi uygulama örnekleri de incelenmiş, Türkiye'deki yargı sistemi ve pratikleriyle mukayeseli bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda, mevcut sorun alanlarının ötesine geçilerek, somut ve uygulanabilir öneriler geliştirilmesi hedeflenmiştir."

YARGI MENSUPLARI ENDİŞELİ

Yargı bağımsızlığı, yargılanma süreleri, şeffaflık ve hesap verebilirlik ile insan kaynağı olmak üzere 4 ana alana yoğunlaşan Ekopolitik Yargı Araştırması, çarpıcı sonuçlar içeriyor. Yargı bağımsızlığı alanındaki bulgular, araştırmaya katılan yargı mensuplarının çoğunluğunun bu konuda "kaygılı" olduğunu gösteriyor. Görüşülen camia mensuplarının önemli bir kısmı, yargı bağımsızlığının sadece anayasal bir güvence ile değil, ancak kültürel bir dönüşümle sağlanabileceği görüşünde birleşiyor.

ŞEFFAFLIK SORUNU VAR

Araştırma sonuçları, yargının üzerindeki yoğun iş yükünün ve usul konusundaki karmaşıklıkların yargılanma sürelerini uzattığını belgeliyor. Sürelerin uzamasıyla eşzamanlı olarak tespit edilen bir diğer kritik bulgu ise; "nicelik baskısının" kararların gerekçelendirilmesini zorlaştırması oldu.

Araştırmaya katılan yargı camiası mensuplarının önemli bir bölümü, şeffaflık konusunda sıkıntılar yaşandığını, özellikle de yargı bağımsızlığı ile şeffaflık arasında denge kurulamadığını belirtiyor. Rapordaki bulgular, bu durumun hukuki öngörülebilirliği zayıflattığını da ortaya koyuyor.