Uydu verileri ve teknik analiz: Ali Hamaney nasıl öldürüldü?

GAZETE PENCERE - ABD-İsrail ortak askeri operasyonunun ilk saatlerinde, İran İslam Cumhuriyeti’nin dini lideri Ali Hamaney, Tahran’ın Pasteur semtindeki Beyt-i Rahberi olarak bilinen yerleşkesini hedef alan bir hava saldırısında öldürüldü.

Operasyonun, yalnızca askeri merkezleri ve komuta altyapısını değil, aynı zamanda İslam Cumhuriyeti’nin siyasi yapısının zirvesini de hedef alan daha geniş kapsamlı bir operasyonun parçası olduğu belirtildi. Cumartesi günü sabah saatlerinde başlayan saldırıda Hamaney'in hayatta olduğu İranlı yetkililer tarafından bildirildi. Ancak akşam saatlerine doğru Hamaney'in bombardımanda hayatını kaybettiği açıklandı.

Hamaney’in yanı sıra eşi, kızı, damadı, 14 aylık torunu ve gelinlerinden birinin hayatını kaybettiği de ortaya çıktı.

Teyit.org, Hamaney'in nasıl öldürüldüğüne dair teknik ayrıntıları ve uydu görüntülerini analiz etti. Araştırma, saldırının ilk 24 saat içinde yayımlanan diğer açık kaynaklı kanıtlara dayandırıldı.

SALDIRININ ZAMAN ÇİZELGESİ VE KONUMU...

Araştırma şöyle: "Tahran’daki bildirilen ilk saldırı dalgasıyla eş zamanlı olarak, sosyal medya kullanıcıları ve merkezi semtlerde yaşayanlar patlama seslerini ve yükselen duman sütunlarını gösteren ilk video ve görüntüleri paylaştı. Kısa sürede geniş çapta yayılan bu görüntüler, Dini Lider yerleşkesi olarak bilinen kompleksin bulunduğu Pasteur bölgesinde patlamalar yaşandığını gösteriyordu.

Sosyal medyada dolaşıma giren dört patlama görüntüsünün coğrafi konum verileri de ilk videoların Pasteur çevresindeki birden fazla noktada kaydedildiğini ortaya koydu.

Yayımlanan veriler ile uluslararası raporlar arasındaki zaman korelasyonuna göre, ilk darbe dalgası Tahran saatiyle yaklaşık 09.40’ta, bildirilene göre, İsrail uçaklarının havalanmasından yaklaşık iki saat beş dakika sonra kaydedildi.

The New York Times’ın haberine göre, operasyonun arifesinde ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA), İran Yüksek Savunma Konseyi’nin Lider’in ofisinde bir toplantı yapacağını öğrendi ve kıdemli İranlı savunma ve güvenlik yetkililerinin Cumartesi sabahı burada toplanacağı ve Hamaney’in de bizzat katılacağı sonucuna vardı. Bilgili kaynaklar tarafından “yüksek itimat” olarak nitelendirilen bu istihbarat, ABD ve İsrail’in saldırının zamanlamasını revize etmesine yol açtı.

The New York Times, orijinal planın saldırıyı gece karanlığında gerçekleştirmek olduğunu bildirdi. Ancak bu istihbarat fırsatı netleşince, Dini Lider ile üst düzey komutanların aynı anda tek bir noktada bulunmasından yararlanmak amacıyla operasyon sabah saatlerine kaydırıldı.

MUHTEMEL SİLAH SENARYOLARI

The Washington Post aynı gün yayımladığı bir dizi haberde iş bölümüne dair daha net bir tablo sundu: Operasyona aşina kişiler olarak tanımlanan kaynaklara göre ABD kuvvetleri ağırlıklı olarak askeri hedeflere odaklanırken, İsrail “hükümet hedeflerini” vurdu. Doğruysa bu iş bölümü askeri açıdan mantıklı: ABD hava savunmalarını, füze sahalarını ve komuta-kontrol merkezlerini zayıflatarak diğer tarafın daha sembolik ya da siyasi nitelikli saldırıları için daha güvenli bir operasyonel ortam yaratabilir ve hızlı bir misilleme olasılığını azaltabilirdi.

Özellikle baskın gerektiren modern askeri operasyonlarda, seyir füzeleri veya havadan atılan balistik füzeleri gibi uzaktan atış mühimmatlarının kullanılmış olma ihtimali yüksek. Önceki saldırı örüntülerine dayanarak, İsrail Hava Kuvvetleri’nin ilk dalgada İran silahlı kuvvetlerine karşı operasyonel baskın amacıyla havadan atılan balistik füzeler kullanmış olması muhtemel.

Patlamalardan önce Tahran’dan gelen en erken görüntüler, Tomahawk seyir füzelerinin İmam Humeyni Meydanı (Tophane) üzerinden geçtiğini gösterdi. Bu seyir füzeleri Telekomünikasyon Binası’nın güneyinden kuzeydoğu Tahran’a doğru ilerliyordu; liderlik yerleşkesi ise Sepah Caddesi boyunca Telekomünikasyon Binası’nın yaklaşık 1,8 kilometre batısında yer alıyor.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı tarafından yayımlanan görüntüler, radar emici malzemeler ve termal kalkanla donatılmış gelişmiş bir Tomahawk seyir füzesi varyantının bu saldırılarda ilk kez kullanıldığını gösteriyor.

Saldırıdan saatler sonra çekilen uydu görüntüleri, Beyt kompleksi içindeki ana binalarda yoğunlaşmış bir yıkım gösterdi. Merkezi yapısal bölümde çökme ve son derece lokalize darbe izleri içeren hasar paterni, yakın bir patlamanın geniş çaplı basınç etkisinden ziyade doğrudan hassas bir isabeti düşündürüyor.

Yıkım izi yerleşke içindeki bir bina kümesiyle sınırlı kalmış, çevredeki yapılar nispeten daha az hasar görmüş. Bu sonuç tipik olarak hassas güdümlü atış mühimmatları ile uyumlu.

İsrail’in envanterinde daha önce bulunduğu bildirilen sistemler arasında şunlar yer alıyor:

Bunların tümünün delici (sığınak delici) harp başlığı varyantlarına sahip olduğu biliniyor. Ayrıca saldırıdan sonraki ilk saatlerde Irak’tan yayımlanan görüntülere göre, yerel halk tarafından havadan atılan balistik füzelere ait olduğu bildirilen güçlendirici parçalar bulunuyor; bu da operasyonda bu tür füzelerin kullanıldığına dair kanıt olabilir.

Yüksek irtifadan bırakılan balistik füzeler, son derece hızlı, beklenmedik anda ve hassas vuruşlar gerçekleştirerek düşmanın uyarı süresini ciddi ölçüde azaltır. Yüksek kinetik çarpma hızları büyük bir patlayıcı yük olmaksızın dahi önemli yıkıma yol açabilir. Delici harp başlıklarıyla donatıldıklarında, bu füzeler derin sığınaklar ve güçlendirilmiş yeraltı tesislerine karşı en etkili konvansiyonel silahlar arasında yer alır.

SIĞINAK DELİCİLER...

Havadan atılan balistik füzelerin ötesinde bir diğer olası senaryo, 2.000 librelik GBU-31V3/B sığınak delici bombalarla donatılmış İsrail F-35I Adir hayalet savaş uçaklarının kullanımı. Bu uçaklar dahili olarak iki adede kadar bu tür bomba taşıyabiliyor.

İsrail Hava Kuvvetleri, GBU-31V3/B bombasını son dönemde yeraltı tesislerine karşı gerçekleştirdiği operasyonlarda defalarca kullandı. Bu bomba, ABD ve müttefiklerinin envanterinde en yaygın kullanılan sığınak delici mühimmatlardan biri olarak kabul edilen BLU-109 delici harp başlığını kullanıyor.

Aynı silah daha önce, Hizbullah lideri Hasan Nasrallah’ın yeraltı sığınağına yönelik New Order Operasyonu sırasında İsrail F-15I Ra’am savaş uçakları tarafından da kullandı.

Beyt kompleksine ait uydu görüntüleri ayrıca Filistin Caddesi üzerindeki İmam Humeyni Hüseyniyesi girişinde bulunan küçük bir yapının da yıkıldığını gösteriyor. Burası Hamaney’in konuşmalarını yaptığı mekan. Bu giriş kompleksi, liderlik yerleşkesine giren ziyaretçiler için ilk güvenlik tarama katmanını oluşturuyor.

Özetle, uydu görüntüleri ve yer seviyesinden çekilen videolar Beyt kompleksi içinde hassas ve yoğunlaşmış isabetleri doğruluyor. Ancak kullanılan silahların kesin olarak teşhisi, olasılıksal değerlendirme alanında kalıyor ve ek teknik kanıt gerektiriyor.

Araştırmanın tamamı

İran’ın dini lideri Ali Hamaney kimdir?