Cambridge’den Foça’ya bilim köprüsü: Mete Atatüre Hypatia’da

GAZETE PENCERE- Bilimi konferans salonlarının dışına taşıyarak her yaştan katılımcıyla buluşturmayı amaçlayan Uluslararası Hypatia Bilim ve İletişim Festivali, ikinci kez kapılarını açmaya hazırlanıyor. İzmir’in Foça ilçesinde 25-29 Ağustos tarihleri arasında gerçekleştirilecek festival; bilim insanlarından gazetecilere, akademisyenlerden sanatçılara, öğrencilerden çocuklara kadar geniş bir katılımcı kitlesini beş gün boyunca aynı alanda buluşturacak.

Cambridge Üniversitesi Fizik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mete Atatüre’nin de konukları arasında bulunduğu festivalde Türkiye ve yurt dışından yaklaşık 70 konuşmacı yer alacak. Kuantum fiziği, yapay zekâ, iklim krizi, evrim, uzay bilimleri ve dezenformasyon gibi güncel bilimsel ve toplumsal meseleler farklı disiplinlerden uzmanların katılımıyla tartışılacak.

Festival yalnızca panellerden oluşmayacak. Açıklanan programda 13 ana etkinliğin yanı sıra 30’dan fazla yetişkin atölyesi ve 15 çocuk atölyesi bulunuyor. Film gösterimleri, teleskopla gökyüzü gözlemleri, yarışmalar, bilim kurgu etkinlikleri, stand-up ve müzik de beş günlük programın parçaları arasında.

İLK GÜN BİLİM İLETİŞİMİNİN GELECEĞİ KONUŞULACAK

Festival, 25 Ağustos Salı günü kahvaltı ve tanışma programının ardından atölyelerle başlayacak. Resmi açılış ise saat 16.00’da yapılacak.

Açılışın ardından “Türkiye’de Bilim İletişiminin Geleceği” başlıklı panel gerçekleştirilecek. Nurcan Seven’in moderatörlüğündeki oturumda Dr. Ömer Kamacı, Tunahan Sönmeztürk ve Çağla Üren konuşacak.

İlk gün ayrıca bilim ve iletişimde toplumsal cinsiyet eşitliği de masaya yatırılacak. Doç. Dr. Suncem Koçer’in moderatörlüğünü üstleneceği panelde Prof. Dr. Çiler Dursun, Dr. Zuhal Hazar, Hilal Fidan ve Yasemin Kozak yer alacak.

Volkanların şekillendirdiği medeniyetler, ötegezegenler, Fermi Paradoksu ve uzay istasyonları ilk günün atölye konuları arasında bulunuyor. Akşam saatlerinde ise “Bir Gidişat Eleştirisi Olarak Bilim Kurgu” başlıklı panel düzenlenecek. Golden Shot, Avarya ve Lal filmlerinin gösterimleri ile kuş gözlemciliğinin ardından festivalin ilk gecesi teleskoplarla gökyüzü gözlemiyle tamamlanacak.

YAPAY ZEKÂ, GAZETECİLİK VE DEZENFORMASYON AYNI GÜNDE

Festivalin 26 Ağustos programında günümüzün en çok tartışılan konularından yapay zekâ ve dezenformasyon öne çıkacak.

Günün ilk büyük oturumu “Post Truth ve Yapay Zeka Çağında Gazetecilik” başlığıyla gerçekleştirilecek. Doç. Dr. Suncem Koçer’in yöneteceği panelde Çağla Üren, Gökhan Biçici ve Nurcan Seven konuşacak.

Yapay zekânın tarihsel ve felsefi kökenleri, matematiksel mantık, greenwashing ve tüketici algısı ile fizik ve teknoloji gün boyunca düzenlenecek paralel etkinliklerde ele alınacak.

Öğleden sonra ise dezenformasyonun doğrudan insan sağlığı üzerindeki etkileri tartışmaya açılacak. “Dezenformasyon ve Halk Sağlığı” panelinde Dr. İlkay Nişancı, Dr. Tufan Kıymaz, Prof. Dr. Sedat Gündoğdu ve Prof. Dr. Doğanay Tolunay konuşacak.

Günün bir diğer ana oturumu “Ekoloji ve İklim Krizine Bilimsel Yaklaşım” olacak. Plastik kirliliği ve sokak hayvanlarının geleceği de programdaki tartışma konuları arasında yer alacak. Akşam “Yavaş Ölüm” belgeseli gösterilecek, ardından soru-cevap gerçekleştirilecek. Gece programı yine teleskoplarla gökyüzü gözlemine ayrılacak.

METE ATATÜRE KUANTUM FİZİĞİNİ ANLATACAK

27 Ağustos Perşembe günü festivalin merkezinde kuantum fiziği olacak. Cambridge Üniversitesi Fizik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mete Atatüre ile Dr. Tufan Kıymaz, “Kuantum Fiziği ve Teknolojilerinin Açtığı Felsefi Ufuklar” başlıklı etkinlikte bir araya gelecek.

Aynı gün yapay zekâ destekli medya üretimi ve tasarımı, kriz dönemlerinde bilim iletişimi, Ay yolculuğu, insanlığın genetik ve antropolojik hikâyesi, amatör roketçilik ve UFO/UAP alanındaki gelişmeler gibi birbirinden farklı konular ele alınacak.

“Yapay Zeka Teknolojileri ve Felsefesi” panelinde ise Prof. Dr. Tolga Birdal, Dr. Zuhal Hazar ve Dr. Tufan Kıymaz yapay zekânın teknolojik gelişimiyle yarattığı düşünsel ve felsefi tartışmaları değerlendirecek.

Günün sonunda “Güleryüzlü Bilim: Talk Show” gerçekleştirilecek. Gökyüzü meraklıları için teleskoplar bu kez 22.30’dan 02.00’ye kadar açık olacak.

BİLİM, AKADEMİ VE ÖZGÜRLÜK MASAYA YATIRILACAK

28 Ağustos Cuma günü program “Dijital Çağda Eğitimin Geleceği” paneliyle başlayacak. Dijital dönüşümün eğitime etkilerinin ardından internet sansüründen Newton fiziğine uzanan farklı atölyeler gerçekleştirilecek.

Öğleden sonra ise festivalin uygulamalı etkinliklerinden “Su Roketi Yarışması” başlayacak.

Aynı gün “Bilim, Akademi, Özgürlük Panel & Forum” başlıklı oturum da düzenlenecek. Prof. Dr. Çiler Dursun “Akademi Neden Devrimci Olamaz”, Prof. Dr. Mustafa Şen “Sosyal Bilimler ve Büyük Dönüşüm”, Prof. Dr. Gökhan Gökgöz ise “Hakikat Rejimlerinin Dönüşümü ve Bilginin Piyasalaşması” başlıklarıyla konuşacak.

Kuantum krizi ve belirsizlikten eleştirel düşünmeye kadar farklı atölyelerin ardından bilgi yarışması düzenlenecek. Stand-up sanatçısı Mustafa Uğur Yağcıoğlu “MUSTY” ile sahneye çıkacak. Festival korosu ve gösterilerin ardından teleskopla gözlemler gece 03.00’e kadar devam edecek.

SON GÜN EVRİM, CRISPR VE MODERN FİZİK VAR

Festivalin 29 Ağustos Cumartesi günkü son programı “Disiplinlerarası ‘Evrim’ Anlayışı” oturumuyla başlayacak. Dr. Yusuf Karlı, Yasemin Kozak ve Zeynep Behram, evrim kavramını farklı disiplinler üzerinden değerlendirecek.

Ardından modern fizik, CRISPR teknolojileri ve yeni nesil gen tedavileri ile geometrinin modern zekâya uzanan yolculuğu konuşulacak.

Beş günlük programın kapanış oturumu ise “Disiplinlerarası Bilim ve Geleceğin İnşası” olacak. Prof. Dr. Çiler Dursun, Dr. Tufan Kıymaz, Dr. Yusuf Karlı ve Prof. Dr. Tolga Birdal farklı bilim alanlarının geleceğin şekillenmesindeki rolünü değerlendirecek.

ÇOCUKLAR DİNOZOR KAZACAK, FOSİL VE ROKET YAPACAK

Festivalin önemli bölümlerinden biri de çocuklara ayrıldı. Beş gün boyunca devam edecek atölyelerde çocukların yalnızca bilimsel bilgiyi dinlemesi değil; deney yapması, gözlemlemesi, üretmesi ve soru sorması hedefleniyor.

Mikroskopla mikro evrenleri keşfetme, kayaları ve dünyanın katmanlarını tanıma, fosil yapımı, paleontolojik kazı, dinozorlar, kristal yapımı, plastik tespiti, safsata avı ve dijital okuryazarlık çocuk programındaki etkinliklerden bazıları.

“Su Roketi Yarışması”nda ise çocuklar kendi roket maketlerini hazırlayacak ve bunları özel bir hidrolik sistemle fırlatacak.

Hypatia Bilim’in kurucusu ve bilim iletişimcisi Nurcan Seven, çocukların festivalin merkezinde bulunduğunu belirterek atölyelerin çocukları yalnızca dinleyen değil, deneyen, keşfeden ve soru soran bireyler haline getirecek şekilde tasarlandığını ifade etti.

CAMBRIDGE, OXFORD VE CERN’DEN KATILIM

Festivalin Akademik Danışma Kurulu ve konukları arasında uluslararası bilim ve eğitim kurumlarından isimler de bulunuyor. Cambridge ve Oxford üniversiteleri, CERN ve Hollanda’daki QuTech laboratuvarından temsilcilerin festivale katılması planlanıyor.

Türkiye’den ise İstanbul Teknik, Boğaziçi, İstanbul, Koç, Doğuş, Orta Doğu Teknik, Hacettepe, Ankara ve Bilkent üniversitelerinin yanı sıra İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü ve Çukurova Üniversitesi gibi kurumlardan bilim insanları Foça’da olacak.

FOÇA’DA “BİLİM SOKAĞI” KURULACAK

Festival alanında ayrıca “Bilim Sokağı” oluşturulacak. Bilim, teknoloji, astronomi, yapay zekâ, felsefe, doğa bilimleri, iletişim, edebiyat ve sosyal bilimler alanlarında çalışan topluluklar burada çalışmalarını ziyaretçilere sunabilecek.

Üniversite öğrencileri, gençlik toplulukları ve dernekler de bilim insanları ve alanında uzman isimlerle doğrudan buluşabilecek.

Adını Antik Çağ’ın kadın matematikçi, astronom ve filozoflarından Hypatia’dan alan festivalde toplumsal cinsiyet eşitliği de organizasyonun temel ilkelerinden biri olarak ele alınıyor. Kadınların bilimde görünürlüğünün artırılması ve çocuklarla gençlerin kadın bilim insanlarını rol model olarak görebilmesi hedefleniyor.

Festival, Foça’daki Bueno Beach tesisinde denize sıfır bir alanda gerçekleştirilecek. Konaklamalı katılımın yanı sıra günübirlik katılım da mümkün olacak. Çocuklar ve gençler öncelikli hedef kitleyi oluştursa da etkinlikler her yaştan bilim ve sanat meraklısına açık olacak.