Türkler vize almak için rotayı Balkanlar’a çevirdi: Üsküp ve Belgrad üzerinden Avrupa planı

Schengen vizesinde yaşanan randevu sıkıntısı, Türk vatandaşlarını farklı arayışlara yöneltti. Sosyal medya grupları ve seyahat forumlarında, Üsküp veya Belgrad’a giderek Avrupa ülkelerinin konsolosluklarından vize alınabileceği yönündeki paylaşımlar çoğalmaya başladı.

Her iki ülkenin de Türk vatandaşlarından kısa süreli ziyaretlerde vize istememesi bu rotaların ilgi görmesini sağlıyor. Türk vatandaşları Kuzey Makedonya ve Sırbistan’a 180 gün içinde 90 günü aşmayan seyahatlerini vizesiz gerçekleştirebiliyor.

Ancak Üsküp veya Belgrad’a turist olarak gitmek, Schengen başvurusunun otomatik olarak kabul edileceği anlamına gelmiyor.

Schengen başvurusunda ikamet şartı bulunuyor

Avrupa Birliği Vize Kanunu’na göre Schengen başvurularının kural olarak kişinin yasal olarak ikamet ettiği ülkedeki yetkili konsolosluğa yapılması gerekiyor. Başvuru sahibi başka bir ülkede yasal olarak bulunuyor ancak orada ikamet etmiyorsa konsolosluk, yalnızca geçerli ve güçlü bir gerekçe sunulması halinde dosyayı kabul edebiliyor.

Bu nedenle Türkiye’de yaşayan bir kişinin yalnızca vizesiz giriş yaparak Üsküp veya Belgrad’daki bir konsolosluktan başvuru yapması garanti bir yöntem değil. Konsolosluklar geçerli oturum kartı, adres kaydı, çalışma belgesi, öğrenci kaydı veya başvurunun neden o ülkeden yapıldığını açıklayan ek belgeler isteyebiliyor.

Örneğin Hollanda’nın Üsküp’teki başvuru bilgilendirmesinde, merkezden esas olarak Kuzey Makedonya, Arnavutluk ve Kosova’da yaşayan kişilerin yararlanabildiği belirtiliyor. Başka ülkelerde ikamet edenlerin ise yaşadıkları ülkedeki yetkili başvuru noktasına yönelmeleri isteniyor.

Geçici oturum alan Türkler Balkanlar’dan başvurabiliyor

Üsküp veya Belgrad’da gerçekten yaşayan, çalışan, eğitim gören ya da geçerli oturum iznine sahip Türk vatandaşlarının durumu farklı. Bu kişilerin yasal ikametlerini belgelemeleri halinde, ikamet ettikleri ülkedeki ilgili Schengen temsilciliğine başvuru yapmaları mümkün olabiliyor.

Sırbistan, yabancılara çalışma, eğitim, aile birleşimi, yatırım ve başka yasal gerekçelerle geçici oturum izni verebiliyor. Geçici oturum belgeleri, kişinin ülkede turist olarak değil, yasal ikamet sahibi olarak yaşadığını gösteriyor.

Kuzey Makedonya’da da çalışma, öğrenim, aile birleşimi ve diğer yasal nedenlerle geçici oturum alınabiliyor. Ancak yalnızca 90 günlük vizesiz kalış hakkı, uzun süreli ikamet statüsü olarak kabul edilmiyor.

Konsolosluklar sahte ikamet riskine karşı belgeleri inceleyebilir

Balkan ülkelerindeki temsilciliklere yönelik başvuruların artması durumunda konsoloslukların ikamet belgelerini, adres kayıtlarını ve kişinin ülkedeki gerçek yaşam bağlarını daha ayrıntılı incelemesi mümkün.

Kısa süre önce alınan ancak fiilen kullanılmayan oturumlar, yalnızca vize başvurusu amacıyla gösterilen adresler veya başvuru sahibinin asıl yaşam merkezinin Türkiye olduğuna işaret eden belgeler dosyada soru işareti oluşturabilir.

Türkiye’den 1,2 milyondan fazla Schengen başvurusu yapıldı

Avrupa Komisyonu verilerine göre 2025 yılında Türkiye’deki Schengen temsilciliklerine yaklaşık 1 milyon 268 bin başvuru yapıldı. Başvuruların 1 milyon 72 binden fazlası vizeyle sonuçlanırken yaklaşık 183 bin dosya reddedildi. Türk vatandaşlarının ret oranı yüzde 14,6 olarak kaydedildi.

Türkiye, 2025’te dünyada en fazla Schengen başvurusu yapılan ikinci ülke oldu. Ancak seyahat acenteleri, asıl problemin yalnızca ret oranı değil, başvuru randevusuna erişimde yaşanan sıkıntı olduğunu savunuyor.

Randevu kapasitesinin talebi karşılamaması, bazı başvuru sahiplerinin Bulgaristan, Yunanistan ve Balkan ülkelerindeki alternatifleri araştırmasına yol açıyor.

“Vize alışverişi” başvuruyu riske atabilir

Başvuru sahiplerinin yalnızca daha kolay vize verdiği düşünülen bir ülkeye yönelmesi, seyahat planıyla belgeler arasında tutarsızlık oluşmasına neden olabilir. Schengen kurallarına göre başvuru, asıl seyahat edilecek ülkenin konsolosluğuna yapılmalı. Birden fazla ülke ziyaret edilecekse en uzun süre kalınacak ülke yetkili kabul ediliyor.

Avrupa Komisyonu da başvuru sahiplerinin istedikleri konsolosluğu serbestçe seçemeyeceğini, dosyanın ana seyahat noktasından sorumlu temsilcilik tarafından incelenmesi gerektiğini belirtiyor.

Bu nedenle Üsküp veya Belgrad üzerinden başvuru yapmayı düşünenlerin öncelikle ilgili ülkede yasal ikamet şartını taşıyıp taşımadığını kontrol etmesi gerekiyor. Yanlış temsilciliğe yapılan başvuru kabul edilmeyebilir veya dosyanın Türkiye’deki konsolosluğa sunulması istenebilir.

Üsküp ve Belgrad’da yaşayan Türkler etkilenir mi?

Balkan ülkelerinde yasal oturum sahibi olan, adresini, gelirini ve ülkedeki yaşam bağlarını belgeleyebilen Türk vatandaşlarının başvuru hakkı devam ediyor. Ancak konsoloslukların artan taleple birlikte ek evrak istemesi veya oturumların gerçekliğini daha ayrıntılı kontrol etmesi ihtimal dahilinde.

Turist olarak Balkanlara gidip birkaç gün içinde Schengen vizesi alma düşüncesi ise genel kurallara göre güvenilir bir yöntem değil. Başvurunun kabul edilmesi, konsolosluğun yetkisine ve kişinin neden Türkiye yerine o ülkeden başvurduğunu ikna edici biçimde açıklayabilmesine bağlı.