Üzülme, senin paran batmadı

* Prof. Dr. Cem Terzi

Senin paran batmadı. Çünkü borsaya yatıracak paran hiç olmadı. Fonun ne olduğunu hiç duymadın. Belki kulağına çalındı ama nasıl işlediğini öğrenmeye ne vaktin vardı ne de buna ayıracak paran.

Sen ay sonunu getirmeye çalışsansın. Kiranı, faturalarını, mutfak masrafını sürekli düşünmek zorunda kalansın. Kredi kartından harcadığını, başka bir borçla kapatmaya çalışansın. Sen yatırımcı değilsin. Sen küçük yatırımcı bile değilsin. Senin paranın adı birikim değil; ayakta kalma payı. Çocuğunun okul masrafı, beklenmedik bir hastalık, ev sahibinin istediği kira, bozulmasın diye gözünün içine baktığın
buzdolabı.

Her ay elinden biraz daha alındı. Sana “yatırımını çeşitlendir” demezler; çünkü yatırım yapacak fazlan yok. Dolayısıyla senin paran batmadı. Ama senin ve çocuklarının hayatı battı. Daha bu fon skandalı ortaya çıkmadan da batıyordu. Senin ücretin geçinmene yetmediğinde, çocuğun okul yerine işe gittiğinde, kira ile elektrik faturasını ödemek arasında kaldığında… Batıyordu.

Sen bu oyuna girecek paraya hiç sahip olamadın. Senin kaybın emeğinin karşılığını alamamak, yarına güvenememek, çocuklarının senin yaşadığın yoksulluğu yaşayacağından korkmak.

Şimdi ekranlarda paranın nasıl büyüdüğü, nasıl el değiştirdiği, hangi fonun ne kadar kazandığını anlatıyorlar. Sen bunları anlayamıyorsun çünkü ölçek farklı. Bu rakamların ölçeği yok senin hayatında hatta hayal dünyanda bile yok. Senin hayatında büyüyen tek şey borç. Senin borcun, çocuklarının borcu, torunlarının borcu, onların çocuklarının borcu.

Bu ülkede sen varsın sonra bir de küçük, orta, büyük yatırımcılar var; en yukarıda ise paranın nereye akacağını etkileyenler var.

Partiler senin gibi insanların oylarıyla iktidara geliyor. Sana geçim derdini bildiğini söylediler. Yoksulu gördüğünü, emekçinin yanında olduğunu anlattılar. Şimdi iktidar partisinin en üst kademelerine kadar uzanan borsa işlemleri ve büyük kazanç skandalını izletiyorlar.

Senin paran batmadı; çünkü o piyasaya koyacak paran yoktu. Batan, senin payına düşen gelecek oldu.
Çocuğunun daha iyi bir hayat kuracağına dair umudun. Bir gün borçsuz yaşayabileceğin düşüncesi. Emeğinin seni yoksulluktan çıkaracağı inancı.

Sen paradan para kazanma masasına çağrılmayansın. Sandıkta hatırlanıp hayatın içinde unutulansın.
Kim kazandı, kim neyi biliyordu, denetim neden işlemedi, siyasi güç kimin çıkarına kullanıldı? Senin paran batmadı ki bu soruları sorasın! Sen bu oyunun zaten hep dışında bırakıldın. Sen bedel ödeyensin Sen bedeli hayatı ile ödeyensin.

Sen 86 milyonun 80 milyonundan birisin. Borsada pay senedi tutan 6 milyon 620 bin kişinin arasında değilsin. Yatırım fonlarında parası bulunan 5 milyon 950 bin kişinin arasında da değilsin. Bu iki sayı toplanmaz; bunların çoğu iki listede de yer alıyor. Ama senin adın bu insanların arasında hiç olmadı.

Sen kirada oturan nüfusun yüzde 27’sindensin. 86 milyonun içinde kabaca 23 milyon kişisiniz. Evin senin değil; her ay kiranı ödemek için çalışıyorsun. İş aradığın hâlde bulamıyorsan, sen TÜİK’in sayabildiği 2 milyon 740 bin işsizden birisin. Ama iş aramaktan vazgeçtiysen bu sayının içinde görünmezsin. Zira atıl işgücü oranı yüzde 31.

Çalışıyorsan bile güvencen olmayabilir. Sen güvencesiz çalışan her dört kişiden birisin. 2026’nın ikinci çeyreğinde 8 milyon kayıt dışıydınız.

Sen özel sektörde çalışan asgari ücret ve altında kazanan 8 milyon 359 bin işçiden birisin. Sen kredi kartı kullanan 29 milyon insandan birisin. Ama kart sahibi olman borcunu çevirebildiğin anlamına gelmiyor. Eylül 2026’da bireysel kredi kartı bakiyesi 3 trilyon 460 milyar lirayı aştı. Temmuz ayında kredi kartı borcu nedeniyle yasal takibe uğrayan 179 bin 525 kişiden birisin. Bunlar borçlu olan herkesin sayısı değil; sadece o ay yasal takibe düşenler. Eksi hesaba düşenlerden biriysen, senin gibi 32 milyon 400 bin kişi daha var. Senin hayatında yatırım değil; kart borcun, eksi hesabın, ay sonuna kalan açığın var. Fon skandalında tasfiye kararı verilen 131 fonda 455 bin tekil yatırımcı insan vardı. Sen onlardan biri değilsin. Sen o masaya hiç oturmadın.

Sen okul yerine tamircide çalışan çocuksun. Kendi hayatında misafir kadınsın. Alın terini patronun lütfu diye alan emekçisin. Kürtçe konuşmadan önce kelimelerini tartansın.

Suriyelisin.

Afgansın.

Sen bu ülkede varsın. Kiracıların, işsizlerin, kayıt dışı çalışanların, asgari ücretle geçinmeyenlerin arasındasın ama varsın. Varsın.