Yunanistan'ın Kerpe Adası hamlesine karşılık Türkiye ne yapmalı?

GAZETE PENCERE - CHP Milli Savunma Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Yankı Bağcıoğlu, Yunanistan'a 1947'de "gayriaskeri statüde" devredilen adalardan Kerpe'ye hava savunma sistemi konuşlandırılmasının, statünün fiilen aşındırılması anlamına geldiğini belirterek, "Konuşlandırmanın uluslararası hukuka aykırı olduğu ancak geçici nitelik taşıdığı varsayımıyla güvenlik gerekçeleri ortadan kalktığında adadaki askerî sistemlerin kaldırılmasına yönelik Türkiye’nin hak ve taleplerinin saklı tutulduğunun şimdiden kayıt altına alınması önem taşımaktadır" ifadelerini kullandı.

Yunanistan hükümeti, balistik füze tehdidine karşı Bulgaristan’a koruma sağlamak gerekçesiyle, “gayriaskeri ada” statüsünde bulunan Çanakkele Boğazı’nın çıkışındaki Limni Adası’na iki F-16 savaş uçağı gönderecek. Limni Adası, 1923 Lozan Barış Anlaşmasına göre, “gayriaskeri” statüdeki adalardan biri olarak değerlendiriliyor. Kathimerini gazetesinin haberine, buna ilişkin plan Milli Güvenlik Kurulu’nda onaylandıktan sonra Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias tarafından duyuruldu. Dendias, talebin Bulgaristan’dan geldiğini açıkladı.

ADALARIN GAYRİASKERİ STATÜSÜNÜN FİİLEN AŞINDIRILMASI

CHP Milli Savunma Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Bağcıoğlu ise yaptığı yazılı açıklamada, Türkiye kıyılarına çok yakın ve etki mesafesinde bulunan Kerpe Adası’na hava savunma sistemi konuşlandırılmasının, askerî yönünden çok uluslararası hukuk boyutuyla önem taşıyan bir gelişme olduğunu belirtti.

Kerpe ve diğer Menteşe Adaları'nın 1947 Paris Antlaşması ile gayriaskeri statüde Yunanistan’a devredildiğini bildiren Bağcıoğlu, şunları kaydetti:

"Bu statü, söz konusu adaların askerî tahkimat ve silahlandırmadan uzak tutulmasını öngören açık bir hukuki rejim oluşturmuştur. Bu çerçevede Kerpe Adası’na hava savunma sistemi konuşlandırılması, adaların gayriaskeri statüsünün fiilen aşındırılması anlamına gelmekte ve uluslararası hukuku ihlal etmektedir.

Bu tür adımlar aynı zamanda Ege’de Lozan Antlaşması ile oluşturulan hassas dengeyi de zedeleme potansiyeli taşımaktadır. Bu nedenle söz konusu konuşlandırmanın uluslararası hukuka aykırı olduğu, ancak geçici nitelik taşıdığı varsayımıyla güvenlik gerekçeleri ortadan kalktığında Kerpe Adası’ndaki askerî sistemlerin kaldırılmasına yönelik Türkiye’nin hak ve taleplerinin saklı tutulduğunun şimdiden kayıt altına alınması önem taşımaktadır. Bu hususun yalnızca diplomatik kanallarda değil, devam eden Güven Artırıcı Önlemler görüşmelerinde de resmî kayda geçirilmesi gerekmektedir."