UN Women: Yapay zekâ kadınları geride bırakıyor
UN Women, yapay zekâ sistemlerinin toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini yeniden ürettiğine dikkat çekti. Araştırmaya göre incelenen yapay zekâ sistemlerinin yüzde 44’ü toplumsal cinsiyet önyargısı içeriyor.
GAZETE PENCERE – Birleşmiş Milletler Kadın Birimi (UN Women), temmuz ayında Cenevre’de düzenlenecek Yapay Zekâ Yönetişimi Küresel Diyaloğu ve AI for Good Zirvesi öncesinde yayımladığı değerlendirmede, yapay zekânın kadınlar ve kız çocukları açısından taşıdığı risklere dikkat çekti. Kurum, toplumsal cinsiyet eşitliğinin yapay zekâ sistemlerinin geliştirilme süreçlerine dahil edilmesi çağrısında bulundu.
HER İKİ SİSTEMDEN BİRİ ÖNYARGILI
UN Women’ın aktardığı verilere göre 133 yapay zekâ sistemi üzerinde yapılan araştırmada sistemlerin yüzde 44’ünün toplumsal cinsiyet önyargısı, yüzde 26’sının ise hem toplumsal cinsiyet hem de ırk önyargısı sergilediği belirlendi. Buna rağmen pazarlamacıların yalnızca yüzde 51’i yapay zekâ tarafından üretilen içerikleri yayımlamadan önce insan denetiminden geçiriyor.
KADINLAR HÂLÂ KALIP YARGILARLA TANIMLANIYOR
Araştırmada büyük dil modellerinin kadınları daha çok “ev”, “aile” ve “çocuklar” ile ilişkilendirirken; erkekleri “iş dünyası”, “kariyer”, “yönetici” ve “maaş” kavramlarıyla eşleştirdiği belirtildi. Bazı yapay zekâ sistemlerinin kadınlara yönelik cinsiyetçi ve aşağılayıcı ifadeler üretebildiği de vurgulandı.
DİJİTAL ŞİDDET RİSKİ BÜYÜYOR
UN Women verilerine göre kadın insan hakları savunucularının, gazetecilerin ve aktivistlerin önemli bir bölümü yapay zekâ destekli çevrim içi şiddete maruz kalıyor. Deepfake içerikler, izinsiz görüntü paylaşımı ve dijital taciz, kadınlar ve kız çocukları için giderek büyüyen riskler arasında gösteriliyor.
YAPAY ZEKA SEKTÖRÜNDE KADINLAR AZINLIKTA
Raporda kadınların küresel yapay zekâ iş gücünün yalnızca yüzde 30’unu oluşturduğu belirtilirken, STEM alanlarında da kadın temsilinin yetersiz kaldığına dikkat çekildi. Uzmanlar, yapay zekâ sistemlerini geliştiren ekiplerin toplumun çeşitliliğini yeterince yansıtmamasının önyargı sorununu derinleştirdiğini ifade ediyor.
“KAPSAYICI YAPAY ZEKA TİCARİ AVANTAJ SAĞLIYOR”
UN Women öncülüğündeki Unstereotype Alliance araştırmasına göre toplumsal cinsiyet kalıp yargılarından arındırılmış kapsayıcı reklamlar üreten markalar, kısa vadeli satışlarda yüzde 3,46, uzun vadeli satışlarda ise yüzde 16,26 artış elde ediyor. Araştırma, kapsayıcı yaklaşımın yalnızca sosyal değil ekonomik fayda da sağladığını ortaya koyuyor.
Kaynak:Haber Merkezi