Eti sizin, kuyruğu benim olsun!

Siyasilerin yaratıcı benzetmeleri yüzünden, beslenme ile ilgili birçok yeni şey öğreneceğiz anlaşılan. Sağ olsunlar!

Torbanın içindeki “büyük turp” söylemi sayesinde dikkatimiz bu kök bitkiye çevrildi mesela...

Turbu, tuzlayarak veya limon sıkarak yemesini çok severim. Hele rendelenip bol limonla tatlandırılan salatası en sevdiğim mezedir.

Ama, bugüne kadar gelmişini, geçmişini pek merak etmemiştim!

Medyaya manşet olunca, dikkatimi çekti, kitapları karıştırdım.

ASYALI TURP

Turp, meğerse çok eski bir Asyalıymış.

Bakmayın bizim turp diye geçiştirdiğimize. Bir de fiyakalı Latince adı varmış: “Raphanus Sativus”. Türkçesi, “kokan soğan” demekmiş.

Ben sadece rakıya iyi meze olur diye düşünmüştüm ama bin bir marifeti daha varmış.

En önemlisinden başlayalım: Kan akışını hızlandırıp, seks arzusunu kamçılarmış. Ve sperm kalitesini artırırmış! Yani “turp çocukları” daha akıllı olurmuş!

Antik Mısır’da, kuvvetleri artsın diye, piramit işçilerine her gün soğan, sarımsak ve turp dağıtılırmış.

Ayrıca önemli bir vitamin deposuymuş.

Turp deyince benim aklıma salatadan başka yiyecek düşmezdi!

Yanılmışım.

Çorbası, turşusu, kızartması, fırında soya soslu yemeği de yapılıyormuş meğerse!

Turp bilgileri özetle böyle.

'PÖÇÜK' POPÜLER OLDU

Gelelim benim çok sevdiğim “dananın kuyruğuna.”

O da son zamanlarda medyadaki yerini aldı, tüketimi arttı.

Koptu, kopacak! Nasıl kopar? Koparsa ne olur, ne zaman kopar, kopmaktan başka işlevi var mı, yenir mi?

Bir sürü soru!..

Biz hayvanın bu organına “pöçük” deriz.

Ben sığır (dana) kuyruğunun tadına, ilk kez Londra’da bakmıştım. Ekmeğimi bandıra bandıra yediğim sığır kuyruğu çorbasının tadı hâlâ damağımda.

O NE LEZZET!

Daha sonra, Fransa’da karşıma yahnisi çıktı. Vay vay vay! O ne lezzetti yarabbim!

Jamaika’ya gittiğimde en sevilen yemeğin, fasulyeli haşlama sığır kuyruğu olduğunu öğrendim. Bol acılı...
Ama her sığırın kuyruğu kesilip yenmiyor öyle. Hadım edilmiş olması lazım.
Kuyruğun ağırlığı, hayvanın kilosuna göre değişiyor. Ortalama bir veya iki kilo geliyor. Ortası kemikli, jelatini bol bir et. Boyun etini andırıyor!

SİHİRLİ BİR YAĞ

Kemiğin ortasında ilik var ki, yahninin tadını bu sihirli yağ veriyor. Kuyruğun sadece üst kısımları kullanıldığı için bir kuyruktan ancak üç-dört dilim çıkıyor.
Yemeğin tadı damağımda kalınca, soluğu, sevgili kasabımın yanında aldım. Sağ olsun mezbahadan benim için getirtti.
Kuyruk, hayvanın en hareketli organı olduğu için biraz lifli ve sert. Düdüklü tencere bu süreyi daha da kısaltıyor ama aynı lezzeti vermiyor.

Özünü suyuna bırakması için, tıkır tıkır, yavaş yavaş pişmesi önemli. Yani sabır isteyen bir yemek!

Ocaktan alıp hemen sofraya koymayın!

Mesela, Fransızlar pişen yahniyi hemen yemiyorlar. Buzdolabında bir gün dinlendirdikten sonra sofraya koyuyorlar.

Uzun süre pişen veya dinlendirilen kuyruğun etleri kemikten hemen ayrılıyor.

MUTFAKLARIN EN SEVİLENİ


Sığır kuyruğunun peşine düşünce insan bir sürü şey öğreniyor. Örneğin, ‘coda alla vaccinara’ adlı yemeğin, İtalya mutfağının en sevilen yemeği olduğunu... Antik Roma’dan miras kalan bu lezzet, ‘bol sebzeli, domates soslu pöçük’ yemeği. Bir zamanlar fakirler yermiş. Şimdi pahalı, ucuz, tüm restoranların mönüsünde.
Kore mutfağının en sevilen yemeklerinden biri olan ‘kkori gomtang’ da pöçükle yapılan kıvamlı bir çorba.

TÜRKİYE'DE NERELERDE?


Aslında sığır kuyruğuna, Türkiye’deki bazı mutfaklarda da rastlanıyor. Örneğin Malatya yemekleri arasında pöçük tavanın yeri önemli. Malatyalılar bu yemekte, daha az yağlı olduğu için keçi kuyruğu kullanıyorlar. Derisi soyulan yedi-sekiz keçi kuyruğu, yaz sebzeleriyle birlikte bir tepsiye koyulup fırına atılıyor.


Kayseri de pöçüğün kıymetini bilen şehirlerden. Tepsiye dizilen kemikli etler, geceden sönmekte olan fırına konuyor. Pöçükler ertesi gün, ilik, yağ, et karışımı muhteşem bir yemek olarak fırından çıkıyorlar. Sığır kuyruğu, geçenlerde bir hipermarketin kasap reyonunda karşıma çıktı. Şaşırdım. İki paket alıp eve koştum. İnterneti açıp tarif aradım. İngiliz şef Jamie Oliver’in, ‘güçlü kuyruk yahnisi’ kafama yattı. Pişirdim, muhteşem oldu. İlikli suyuyla da şehriye pilavı yaptım. Kuyruğun yanına çok yakıştı.

Pöçük veya sığır kuyruğu. Fark etmez. İkisi de aynı. Kopardıktan sonra onu afiyetle yiyin! Başka şeyler için kullanmayın.
Denemenizi öneririm. Sonuç sizi mutlu edecektir.

Önceki ve Sonraki Yazılar
Mehmet Yaşin Arşivi

Hoş geldin palamut!

30/08/2026 07:00

Sofranın bilgeleri

16/08/2026 07:00