Bayrama çok kısa süre kaldı.
Turizmde beklenen hareketlilik bayram arifesinde de gözlenemiyor. Güney Ege'den başlayarak, kıyı bandındaki konaklama tesislerinin çoğu henüz kapılarını açamadılar. Bayram ile aynı günlere rastlayan, Nevruz’da; örneğin Van’da boş yatak bulunması, bu yıla kadar olanaksızdı.
Sınır ötesinde savaş var.
İstanbul başta; Hristiyanların kutsal günlerine ilişkin rezervasyon beklentilerinde de kıpırdanma yok. Bu yıl 21 Mart’ta başlayacak Katoliklerin ve Nisan başındaki Ortodoksların paskalyaları da boş geçeceğe benziyor.
Olumsuzlukları, sınırlarımızda ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarıyla başlayan, savaşa bağlamak, kuşkusuz bir yere kadar doğru. Ancak savaş ortamında olmasa da Türkiye’nin 2026 yılı yaz sezonunda hayal kırıklığı yaşaması kaçınılmazdı.
Nedenlerine girmeden önce ülkemizde turizmin yakın geçmişine kısaca göz atalım.
Turizm seksenli yılların ortalarından başlayarak, kazandığı ivme ile Türkiye’nin kıyı bandındaki bölgelerin vazgeçilmezi oldu. Türkiye’nin tatil programları uluslararası pazarda üst sıralara yerleşti. Sanayi, inşaat ve ihracata dönük sektörlerin, hiçbiri uluslararası pazarda turizm ölçüsünde etkili olamadılar. Örneğin bu sektörler arasından dünya sıralamasında ilk 10 arasına girebilen çıkmadı. Turizm ziyaretçi sayıları ve döviz geliri açısından, Türkiye’nin küresel sıralamada ilk 5 ülke arasına girmesini sağladı.
Ziyaretçi sayılarının ve doğal olarak döviz gelirlerinin artışında, havacılık teknolojisindeki gelişmeler de etkiliydi. Ucuzlayan hava ulaşımının, uluslararası pazarda orta ve altındaki gelir gruplarının, tatilcilerin aralarına katılmalarını sağlaması, Türkiye’ye dönük talebi büyüttü. Ancak son yıllarda başarı hikayesi yaratmak amacıyla, kamuoyuna sürekli servis edilen, ziyaretçi sayıları ve döviz gelirlerine ilişkin rakamlar, uluslararası standartların dışında farklı ölçümlere dayanıyor.
Aslında sınırlarımızdaki savaş ortamı yaşanmasa da 2026 sezonunda, Türkiye’nin olumsuzluklarla karşılaşması kaçınılmazdı. Türkiye’ye dönük talebi etkileyen, gelişmelerin başında kriz yönetimi ve denetim aşamalarında Bakanlığın yetersizliği geliyor.
Birkaç acı örnekle açmaya çalışalım.
Yetki kargaşası facialara neden olan, ilk dram Adıyaman’da yaşandı. Yeterince üzerine gidilmedi. 6.Şubat. 2023 günü depremde Kıbrıslı voleybolcuların da kaldıkları otel çöktü. Aralarında 35 çocuk sporcunun bulunduğu, 72 kişi hayatını kaybetti.
Kartalkaya Oteli’ndeki yangın öncesinde saptanan, eksikliklerin giderilmesinde üst yönetimin kayırmacı tutumu, 78 yurttaşımızın can vermelerine neden oldu.
Bir başka üzücü olay yurtdışında yaşayan, ikisi çocuk 4 kişilik bir aile anavatanlarını görmek amacıyla geldikleri İstanbul’da hayatlarını kaybettiler. Bu kez zararlı böcekleri imha amaçlı bilinçsiz ilaçlama bir aileyi yok etti.
Yetersiz denetim, kaçak içki üretimi yüzünden, her yıl can kayıplarına yol açıyor. Alkollü kaçak içeceklerden kaynaklanan, ölüm haberleri özellikle dış talebi olumsuz etkiledi.
Kayıp haberleri pazar ülkelerin kamuoylarında uzun süre gündemde yer buluyor. Yabancı tur operatörleri ve sigorta şirketleri, müşterilerini programdaki konaklama tesisleri dışındaki mekanlarda, içki içmemeleri konusunda uyarıyorlar. Sigortaların bu durumun saptanması halinde geçeriz olacağı, duyuruluyor.
Benzer uyarılar tur operatörlerinin satış programlarında yer alan, konaklama tesislerini de kapsıyor. Türkiye’de gizlenen üzücü gelişmelerin yurt dışında basın ve sosyal medya organlarında yer alması kolayca önlenemiyor.
Yabancı basına sıklıkla konu edilen gelişmeler dışında salt T.C yurttaşlarını değil, yabancı konuklarımızın da karar vermelerini etkileyen en olumsuz uygulama, döviz kurlarına uygulanan baskı.
Özellikle konaklama ve yiyecek içecek hizmetiler sunan işletmelerin artan girdileri düşük tutulan, döviz fiyatları yüzünden Türkiye’de geçirilecek tatili, rakiplerimize oranla pahalı hale getiriyor.
Kısaca; bu yıl “Bayram” ne yazık ki, şeker tadında geçmeyecek.
