Rakamlar Türkiye’de sıfır otomobil fiyatlarının geldiği noktayı oldukça iyi anlatıyor. Otomotiv sektörüne entegre yapay zeka Ar-Ge şirketi Otodexa’nın raporuna göre Türkiye’de 44 markanın satışta bulunan 688 model versiyonunun yalnızca 64’ünün liste fiyatı 2 milyon TL’nin altında. Bu da toplam seçeneklerin sadece yüzde 9,3’ü demek. Ağustos ayındaki saha çalışmalarından elde edilen kampanyalı fiyatlar hesaba katıldığında ise 2 milyon TL’nin altında alınabilen versiyon sayısı 113’e, oranı da yüzde 16,4’e çıkıyor. Başka ifadeyle kampanyalara rağmen satıştaki her 100 versiyonun yaklaşık 84’ü hala 2 milyon TL’nin üzerinde.

700 BİN TL’Yİ BULAN İNDİRİMLER

Fakat burada daha ilginç bir sonuç var. 2 milyon TL’nin altında satın alınabilen 113 seçeneğin 49’u aslında resmi fiyat listesine göre bu grubun içinde bile değil. Onları 2 milyon TL sınırının altına taşıyan markaların yaptığı indirim ve kampanyalar. Örneğin Nissan Juke Tekna Plus 2 milyon 328 bin 700 TL’den 1 milyon 750 bin TL’ye kadar geriliyor. Opel Frontera, 2 milyon 190 bin TL’den 1 milyon 975 bin TL’ye inerken, Toyota Corolla’da ise makas daha da çarpıcı. 2 milyon 545 bin 500 TL’lik liste fiyatına karşılık saha fiyatı 1 milyon 850 bin TL’ye kadar düşüyor.

ETİKET BAŞKA, KASA BAŞKA

Bu tablo aynı zamanda otomobil pazarında yaşanan indirim savaşının boyutunu da ortaya koyuyor. Liste fiyatları yüksek kalırken, satış kaybetmek istemeyen markalar kampanyalarla otomobilleri çok daha aşağıdaki fiyatlara çekiyor. Öyle ki pazar araştırması yapınca Hyundai Bayon’un fiyatı 2 milyon 45 bin TL’den 1 milyon 848 bin TL’ye, Peugeot 2008 2 milyon 353 bin TL’den 1 milyon 990 bin TL’ye, Renault Megane 2 milyon 199 bin TL’den 1 milyon 870 bin TL’ye, Seat Arona ise 2 milyon 50 bin TL’den 1 milyon 715 bin TL’ye kadar geriliyor. Dolayısıyla bugün tüketicinin karşısında adeta iki ayrı otomobil pazarı var; fiyat listesindeki Türkiye ile showroomdaki Türkiye. O yüzden iyi incelemek gerekiyor.

2 MİLYON TL SINIRI NASIL DEĞİŞİYOR?

• 44 marka, 688 versiyon
• Liste fiyatı 2 milyon TL altında: 64
• Kampanyayla 2 milyon TL altına inen: 49
• Gerçekte 2 milyon TL altında alınabilen: 113
• Liste fiyatına göre oran: %9,3
• Kampanyalarla oran: %16,4
• 2 milyon TL üzerinde kalan: 575
• Kampanyalar, 2 milyon TL altında alınabilen seçenek sayısını %76,6 artırıyor.

OTOMOBİLE 79, VERGİSİNE 91 MİLYAR TL ÖDEDİK!

Türkiye’de ağustos ayında 61 bin 529 sıfır otomobil satılırken, Otodexa’nın saha fiyatları üzerinden yaptığı hesaplamaya göre tüketicinin bu otomobiller için ödediği toplam tutar 170,1 milyar TL’ye ulaştı. Otomobil başına ortalama fiyat 2,76 milyon TL olurken, ödenen paranın yüzde 53,6’sını vergiler oluşturdu. Başka ifadeyle otomobil için harcanan her 100 TL’nin yaklaşık 54 TL’si vergiye gitti. Rapordaki hesaba göre 170,1 milyar TL’nin 78,9 milyar TL’si otomobilin vergisiz bedeli, 62,8 milyar TL’si ÖTV, 28,3 milyar TL’si KDV. Yani ÖTV ve KDV toplamı 91,1 milyar TL. Yani tüketiciler otomobillerin kendisine ödediklerinden 12,2 milyar TL daha fazlasını ÖTV ve KDV olarak ödedi.

ADETTE RENAULT DEĞERDE MERCEDES

Bu gerçekten raporun en ilginç sonuçlarından biri. Ağustosta Türkiye otomobil pazarının adet lideri yine Renault olurken, tüketicilerin ödediği toplam tutar açısından zirveye yine Mercedes çıktı. Renault toplam satışların yüzde 12,9’unu gerçekleştirirken pazarın parasal büyüklüğünden yüzde 9,3 pay aldı. Mercedes-Benz ise adetlerin yalnızca yüzde 4,6’sını oluşturmasına rağmen toplam değerin yüzde 11,1’ini tek başına yarattı. Böylece Mercedes, Renault ve Volkswagen’i geride bırakarak değer bazında Türkiye’nin bir numaralı markası oldu. Mercedes’in adet pazar payı yüzde 4,6 iken değer payı yüzde 11,1’e çıkıyor. Raporda adet ile değer arasındaki en büyük ayrışmanın Mercedes’de olduğu özellikle belirtiliyor. BMW’de de benzer tablo var: adet payı yüzde 2,6, değer payı yüzde 5,7. Audi’de yüzde 2,1’lik adet payına karşılık değer payı yüzde 4,4, Volvo’da ise yüzde 2,4’e karşılık yüzde 4,1. Premium markaların adetteki ağırlığı sınırlı, yarattıkları parasal büyüklük ise çok daha yüksek.

ORTALAMA OTOMOBİL FİYATI 2,76 MİLYON TL

Ağustos ayında satılan 61 bin 529 otomobil üzerinden hesaplanan ortalama saha fiyatı 2,76 milyon TL, ortanca fiyat ise 2 milyon 325 bin TL. Pazarın en yoğun olduğu bölge 2–2,5 milyon TL aralığı. Bu fiyat bandında 25 bin 713 otomobil satıldı ve toplam pazarın yüzde 41,8’ini oluşturdu. 2 milyon TL’nin altında kalan otomobillerin satış payı ise yüzde 28,5 oldu.

MARKALARDAN AĞUSTOSTA 21,6 MİLYAR TL’LİK İNDİRİM

Markaların resmi liste fiyatları üzerinden ağustos ayında satılan otomobillerin toplam değeri aslında 191,7 milyar TL görünürken, Otodexa’nın saha fiyatlarıyla yaptığı hesapta gerçek ödeme tahmini 170,1 milyar TL’ye düşüyor. Aradaki fark tam 21,6 milyar TL. Araç başına ortalama 351 bin 54 TL’ye, yani yaklaşık yüzde 11,3’lük indirime karşılık geliyor. Bu da “etiket başka, kasa başka” temasını rakamla çok güçlü destekliyor.

ÖTV’Yİ DE DÜŞÜRÜYOR

Otomobilde liste fiyatıyla gerçek satış fiyatı arasındaki fark, pazarın fiyat dağılımını tamamen değiştiriyor. Ağustos verilerine göre 24 bin 655 otomobil, kampanya ve bayi indirimleri sayesinde liste fiyatında bulunduğu fiyat bandının altına indi. En büyük hareket 2-2,5 milyon TL sınırında yaşandı. 2 milyon TL’nin altındaki otomobil sayısı 10 bin 895’ten 17 bin 519’a, 2-2,5 milyon TL arasındakiler ise 17 bin 924’ten 25 bin 713’e çıktı. Buna karşılık 2,5-3 milyon TL bandındaki araç sayısı 16 bin 545’ten 7 bin 933’e geriledi. İşin dikkat çekici tarafı, indirimin yalnızca otomobilin fiyatını düşürmemesi. Araç bir alt banda indiğinde ÖTV dilimi de değişebiliyor. Otodexa’nın hesabına göre kampanyalar sonucunda pazarın ağırlıklı ortalama ÖTV oranı %78,4’ten %75,6’ya, yani 2,7 puan geriliyor.