Emre Özpeynirci
Melezin en hafifi pazarın en hızlısı!
Türkiye otomobil pazarında satışlar daralırken, yakıt tercihlerinde de önemli bir değişim yaşanıyor. Ancak rakamlara biraz daha yakından bakınca, kamuoyuna yansıyan ‘Benzinli ve dizel geriliyor, hibrit ve elektrikli yükseliyor’ tablosunun o kadar da doğru olmadığı ortaya çıkıyor. Yılın ilk 7 ayında Türkiye’de toplam otomobil satışları geçen yılın aynı dönemine göre %12,14 düştü. Elektrikli otomobil satışlarındaki kayıp ise %8,57 ile toplam pazarın altında kaldı. Ocak-temmuz döneminde 93 bin 403 adet elektrikli otomobil satılırken, elektriklinin toplam pazardaki payı %18,58’e ulaştı. Özellikle haziran ve temmuz aylarında elektrikli otomobil satışlarındaki daralma hızlansa da 7 aylık tabloya baktığımızda elektrikli otomobillerin benzinli ve dizelden daha iyi performans gösterdiğini görüyoruz. Çünkü aynı dönemde benzinli otomobil satışları %19,82, dizel otomobil satışları ise tam %32 geriledi. Yani elektriklide de işler çok parlak değil ama içten yanmalı motorlara göre daha dirençli bir tablo var gibi görünüyor.
HİBRİT GERÇEKTEN BÜYÜYOR MU?
Ama asıl ilginç tablo hibritlerde. İlk 7 ay sonunda hibrit otomobil satışları geçen yıla göre %3,12 arttı. Bu rakamlarla bakınca ‘benzinli ve dizel düşüyor, hibrit yükseliyor’ demek mümkün. Nitekim son dönemde buna benzer yorumları sıkça görüyoruz. Ama işin sırrı tamamen farklı. Çünkü Türkiye’de satılan hibrit otomobillerin tam %77’sini mild hibrit, yani hafif hibrit modeller oluşturuyor. Üstelik hibritlerdeki büyümeyi sağlayan da neredeyse tamamen bu modeller. İlk 7 ayda mild hibrit satışları %39,11 artarken, tam hibrit satışları %10,73, ÖTV avantajını kaybeden şarj edilebilir hibrit (PHEV) satışları ise tam %89,47 düştü. Yani hibrit satışları artmıyor; artan sadece mild hibrit. Mild hibriti çıkardığınızda hibrit pazarı büyümek bir yana, %44,87 daralıyor. Hibrit, kelime anlamıyla “melez”, mild ise “hafif” demek. Yani Türkiye otomobil pazarında bugün melezin en hafifi, pazarın en hızlı büyüyeni olmuş durumda.

MILD HİBRİT NE KADAR HİBRİT
Burada kendimizi kandırmayalım. Mild hibrit, elektrikli otomobilden çok içten yanmalı otomobile yakın bir teknoloji. Elektriği ana güç kaynağı olarak değil, destek kuvveti olarak kullanıyor. Genellikle 12V veya 48V’luk elektrik sistemi; kalkış ve hızlanmada benzinli veya dizel motora destek veriyor, fren sırasında enerjiyi geri kazanıyor ve start-stop sisteminin daha verimli çalışmasını sağlıyor. Bunun sonucunda yakıt tüketimi ve emisyon bir miktar azalıyor. Ama otomobilin esas güç kaynağı hala içten yanmalı motor. Tam hibritlerde olduğu gibi elektrik motoruyla kayda değer bir mesafeyi tek başına katetmiyor, PHEV gibi dışarıdan şarj edilmiyor. Bu nedenle mild hibritleri elektrikli dönüşümün bir parçası olarak görmek mümkün olsa da, pazar analizinde elektrikli, tam hibrit ve PHEV modellerle aynı sepete koymak bana göre yanıltıcı. Daha doğru tanım şu olabilir; ‘Mild hibrit, elektrikli bir otomobilden çok, hafif elektrik desteği alan içten yanmalı bir otomobil.’
Mild hibriti çıkarınca tablo tersine dönüyor
Bazı mecralarda “Hibrit ve elektrikli otomobillerin toplam pazar payı %51,7’ye ulaştı” şeklinde haberler çıkıyor. Rakam yanlış değil. Ama mild hibritleri çıkardığınızda işin rengi değişiyor.
Hibrit otomobil satışları ilk 7 ayda %3,12 artmış görünüyor. Ancak hibrit satışlarının %77’sini oluşturan mild hibritleri, elektrik destekli içten yanmalı otomobil olarak kabul edip benzinli ve dizel gruba eklediğimizde tablo tamamen değişiyor. Benzinli+dizel+mild hibrit satışları 2026’nın ilk 7 ayında 367 bin 238 adede ulaşıyor ve toplam otomobil pazarından %73,05 pay alıyor. Geçen yıl 397 bin 61 adet ve %69,39 paya sahip olan bu grubun satışlarındaki düşüş böylece %7,51’de kalırken, pazar payı 3,66 puan artıyor. Asıl çarpıcı sonuç ise hibritlerde ortaya çıkıyor. Mild hibritleri çıkardığımızda tam hibrit ve şarj edilebilir hibritlerin toplam satışı 38 bin 165 adede, pazar payı ise %7,59’a düşüyor. Geçen yıl aynı grupta 69 bin 225 adet otomobil satılmış ve pazar payı %12,10 olmuştu. Yani mild hibritleri ayırdığımızda hibrit satışları %3,12 artmıyor, tam tersine %44,87 azalıyor. Özetle; mild hibriti hangi tarafa yazdığınız, Türkiye otomobil pazarındaki dönüşümün fotoğrafını tamamen değiştiriyor. Sonuçta mild hibritleri elektrik destekli içten yanmalı olarak kabul ettiğimizde, hibrit ve elektrikli otomobillerin toplam pazar payı %51,7 değil, %26,17 oluyor. Yani “satılan her 2 otomobilden 1’i elektrikli veya hibrit” demeden önce, hangi hibritten bahsettiğimize bakmak gerekiyor. Yorum sizin…
Elektrikli otomobiller hala pazardan daha dirençli
Mild hibritlerin hızlı yükselişi, elektrikli otomobillerin performansını gölgelememeli. Çünkü ilk 7 ayda toplam otomobil pazarı %12,14 daralırken, elektrikli otomobil satışlarındaki kayıp %8,57 ile daha sınırlı kaldı. Üstelik tam hibrit ve özellikle şarj edilebilir hibritlerdeki gerileme elektrikliden çok daha sert gerçekleşti. Ocak-temmuz döneminde 93 bin 403 adet elektrikli otomobil satılırken pazar payı %18,58’e ulaştı. Yani elektrikli satışları geçen yıla göre düşse de toplam pazardan daha az küçülerek payını artırdı. Bu da elektriklinin artık Türkiye’de niş bir seçenek olmaktan çıktığını gösteriyor. Ancak bundan sonrası biraz farklı. Elektrikli otomobil pazarının yönünü artık talepten çok arz belirleyecek. Türkiye’ye hangi modellerin, ne kadar adetle gelebileceği ve özellikle %25 ÖTV dilimini belirleyen matrahın güncellenip güncellenmeyeceği, yılın kalanında elektrikli satışlarının kaderini belirleyen en önemli iki unsur olacak.
464 bin elektrikliye 46 bin şarj soketi
Satışlardaki son dönem yavaşlamaya rağmen Türkiye’de elektrikli araç parkı ve şarj kullanımı büyümeye devam ediyor. TÜİK ve EPDK verilerine göre Temmuz 2026 itibarıyla Türkiye’deki toplam elektrikli otomobil sayısı 464 bine, şarj soketi sayısı ise 46 bine ulaştı. Şarj istasyonlarındaki aylık elektrik tüketimi 89 bin MWh seviyesine çıkarken, aylık şarj işlemi sayısı 3,3 milyonu geride bıraktı. Yani elektrikli otomobil satışları kısa vadede yavaşlasa bile, yollardaki elektrikli araç sayısı ve kullanım yoğunluğu büyümeye devam ediyor.