Otomotiv tarihinde güvenliği değiştiren bazı teknolojiler vardır. Emniyet kemeri, ABS, ESP, hava yastıkları. Son yıllarda ise bunlara gelişmiş sürüş destek sistemleri (ADAS), radarlar, kameralar ve yapay zeka eklendi. Bugün artık birçok otomobil, sürücünün göremediği tehlikeyi önceden algılıyor, gerektiğinde direksiyona müdahale ediyor, hatta sürücü tepki vermeden fren yapabiliyor. Ancak bütün bu sistemlerin ortak bir zayıf noktası var. Çünkü otomobil, yola temas ettiği tek parçanın ne hissettiğini tam olarak bilmiyor. Oysa otomobili hayatta tutan tek fiziksel bağlantı dört avuç içi büyüklüğündeki lastiklerin asfaltla kurduğu temas. İşte bana göre otomotiv güvenliğindeki bir sonraki büyük sıçrama tam da burada yaşanacak; AKILLI LASTİKLERDE.

Milano yakınlarındaki Vizzola pistinde Pirelli'nin geliştirdiği Cyber Tyre teknolojisini test ettikten sonra buna daha da fazla inandım. İlk olarak Cyber Tyre'ın geliştirildiği ilk otomobillerden biri olan Pagani Utopia Roadster ile piste çıktım. Daha sonra aynı teknolojiyi Mercedes-AMG GT ve Alfa Romeo Giulia üzerinde gelişmiş ABS frenleme, çekiş kontrolü ve suda kızaklama senaryolarında deneyimledim. Gördüğüm şey yeni bir lastikten çok daha fazlasıydı. Bence bu, otomobilin yolla kurduğu ilişkinin yeniden tanımlanmasının başlangıcı.

OTOMOBİLİN KONUŞAN PARÇASI

Bugüne kadar otomobiller yol hakkında tahmin yürütüyordu. Tekerlek hızlarına bakıyor, kameralarla yolu izliyor, radarlarla mesafe ölçüyor, ESP aracın kaymaya başladığını anlıyor. Ancak bütün bunlar olay yaşandıktan sonra gerçekleşiyor. Cyber Tyre ise olay başlamadan önce lastiğin hissettiği bilgiyi otomobile aktarıyor. Lastiğin içine yerleştirilen sensör; sıcaklık, hava basıncı, yük, ivme ve çalışma karakteri gibi onlarca veriyi Bluetooth üzerinden otomobile iletiyor. Aracın elektronik sistemleri de bu verileri gerçek zamanlı işleyerek ABS, ESP ve çekiş kontrolü gibi sistemlerin çok daha hassas çalışmasını sağlıyor. Yani ilk kez otomobil, yere gerçekten ne bastığını biliyor.

EKSİK HALKA TAMAMLANIYOR

Testlerde en dikkat çekici bölüm aquaplaning (suda kızaklama) çalışmasıydı. Çünkü suda kızaklama başladığında çoğu zaman sürücünün tepki verecek zamanı kalmıyor. Ancak lastik, yol ile temasını kaybetmeye başladığı ilk anda bunu hissedebiliyor. İşte Cyber Tyre bu bilgiyi aracın elektronik sistemlerine anlık olarak aktarabiliyor.

Aynı durum ani frenleme ve düşük tutunmalı zeminlerde de geçerli. Bu nedenle Cyber Tyre bana göre yalnızca yeni bir lastik teknolojisi değil, mevcut güvenlik sistemlerinin daha doğru karar vermesini sağlayan yeni bir veri kaynağı.

GÜVENLİK LÜKS OLMAMALI

Bazı otomobil üreticileri ‘otomobilden kaynaklanan ölümleri sıfırlayacağız’ diyor. Bence bu hedefe ulaşmanın yolu yalnızca daha fazla kamera, daha fazla radar ya da daha güçlü yapay zeka değil. Otomobilin yere temas ettiği tek parçanın da akıllanması gerekiyor. Çünkü lastik ne kadar fazla veri üretirse, otomobil de o kadar doğru karar verebilir. Bu yüzden Cyber Tyre'ı yalnızca yeni bir ürün olarak görmüyorum. Bana göre bu teknoloji, otomotiv güvenliğinde emniyet kemeri, ABS ve ESP'den sonra yaşanabilecek en önemli dönüşümlerden birinin habercisi. Ve tam da bu nedenle şu cümleyi özellikle kuruyorum: “Güvenlik lüks olmamalı.” Hayat kurtarma potansiyeli taşıyan teknolojiler yalnızca milyon euroluk otomobillerde değil, herkesin kullandığı otomobillerde de standart hale gelmeli. Çünkü güvenlik, satın alınabilen bir ayrıcalık değil, herkes için temel bir hak olmalı.

YOLLARI DA AKILLANDIRACAK

PIRELLI Cyber Tyre'ın dikkat çekici bir başka kullanım alanı ise altyapı yönetimi. İtalya'da başlayan uygulamalarda lastiklerden elde edilen milyonlarca veri analiz edilerek, yol yüzeyindeki bozulmalar, çukurlar, asfalt deformasyonları, trafik işaretleri tespit ediliyor. Bu bilgiler yol işletmecileriyle paylaşılırken bakım ekipleri de sorunlara büyümeden müdahale edebiliyor. Yani teknoloji yalnızca otomobili değil, yolları da akıllandırıyor. Pirelli, bu bağlamda teknoloji şirketleri ve girişimlere yönelik hedefli yatırımlar gerçekleştiriyor. Bunlardan biri, yol mobilitesine yönelik bilgisayarlı görü ve yapay zeka teknolojilerinde uzmanlaşan İsveç merkezli Univrses şirketi. Bu iş birliği sayesinde lastiklerden elde edilen veriler, araçlara monte edilen kameralar tarafından toplanan ve yapay zekâ tabanlı algoritmalarla işlenen verilerle birleştiriliyor.

NEDEN SADECE MİLYON EURO’LUK OTOMOBİLLER?

Bugün Pagani Utopia Roadster modelinde orijinal ekipman olarak kullanılan Cyber Tyre, Aston Martin başta olmak üzere farklı premium üreticilerle yürütülen yeni projelerin de merkezinde yer alıyor. İlerleyen dönemde yeni iş birliklerinin de duyurulması planlanıyor. Sadece süper spor veya premium markalarla çalışılmasının sebebi ise maliyet. Ancak güvenlik hiçbir zaman maliyet hesabına kurban edilmemeli. Milano'da görüştüğüm Pirelli Siber Teknolojiler Birimi Başkanı Corrado Rocca da bu görüşü destekliyor. Rocca, teknolojinin artık hazır olduğunu, bundan sonraki aşamanın ise otomobil üreticileri, diğer lastik üreticileri ve kamu otoritelerinin birlikte hareket etmesi olduğunu söylüyor. Aslında katılmamak mümkün değil. Çünkü bu dönüşüm tek başına bir lastik markasının çabasıyla gerçekleşemez.

KAMU DESTEĞİ ŞART

Bana göre bundan sonraki süreçte iki önemli adım gerekiyor. Birincisi düzenleyici kurumlar. Nasıl yıllar önce emniyet kemeri, ABS ve ESP zorunlu hale geldiyse, akıllı lastik teknolojilerinin de belirli standartlarla desteklenmesi gerekiyor. İkincisi ise sektör. Bugün tek üreticiyle maliyetlerin düşmesi mümkün değil. Diğer lastik üreticileri de benzer teknolojilere yatırım yaptıkça rekabet artacak, üretim hacmi büyüyecek ve maliyetler hızla aşağı gelecektir. İşte o zaman bu teknoloji yalnızca lüks otomobillerde değil, herkesin kullandığı aile otomobillerinde de yer almaya başlayacak.

SÜRÜCÜSÜZ ARAÇLAR İÇİN DOKUNMA HİSSİ

Bugün trafik regülasyonlarına bağlı bir çok şehirde kullanılmaya başlanan otonom (sürücüsüz) otomobiller radarlar, lidarlar ve kameralarla çevrelerini görebiliyor. Ancak asfaltın gerçekten ne durumda olduğunu hissedemiyorlar. Pirelli'nin uzun yıllardır üzerinde çalıştığı ve üretime geçtiği bu yeni ekosistem tam da bu boşluğu doldurmayı hedefliyor. Lastiklerden gelen veriler, araç üzerindeki kameralar ve yapay zeka algoritmalarıyla birleştiriliyor. Sonuçta otomobil yalnızca yolu görmüyor, yolu hissediyor. Bana göre otonom sürüşün eksik kalan en önemli parçası da tam olarak buydu. Bu kapsamda Pirelli'nin, Politecnico di Milano bünyesinden doğan ve otonom sürüş teknolojileri üzerine çalışan Niulinx girişimine yaptığı yatırım, şirketin geleceğin mobilite ekosistemindeki konumunu daha da güçlendirmeyi amaçlıyor.

GOODWOOD’A P ZERO DAMGASI VURULDU

Pirelli, İngiltere’de düzenlenen Goodwood Hız Festivali'ne yeni nesil P Zero ailesiyle damga vurdu. Festivalde tanıtılan yeni Ferrari Luce, Bentley Supersports, Porsche Taycan Turbo GT with Manthey Kit, BMW M2 with M Performance Track Kit, Pagani Utopia Roadster, Rolls-Royce Spectre, Jaguar Type 01 ve Koenigsegg Sadair's Spear gibi performans ve lüks segmentin öne çıkan modelleri P Zero ailesinin farklı lastikleriyle sahne aldı. Pagani Utopia Roadster, Cyber Tyre teknolojisini kullanan ilk seri üretim otomobil olarak dikkat çekerken, Koenigsegg Sadair's Spear'ın LEGO Technic replikası da P Zero Trofeo RS lastikleriyle Goodwood Hillclimb'de 111 km/s hıza ulaşarak sürülebilir LEGO otomobili hız rekoru kırdı. Pirelli, yeni nesil P Zero ailesinin şimdiden 300'ü aşkın orijinal ekipman homologasyonuna ulaştığını açıkladı.