Türkiye otomotiv satış sonrası pazarı büyümeye devam ediyor. Ancak artık büyümenin nedeni sadece trafikteki araç sayısının artması değil. Araçların yaşlanması, elektrikli otomobillerin hızla yaygınlaşması ve otomobillerin teknoloji seviyesinin yükselmesi sektörün yapısını kökten değiştiriyor. Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği OSS, Türkiye otomotiv satış sonrası sektörüne ilişkin bugüne kadar hazırlanmış en kapsamlı stratejik analizlerden biri olan “2025 Yılı Türkiye Otomotiv Satış Sonrası Pazarının Stratejik Analizi” raporunu yayımladı. Frost & Sullivan tarafından OSS Derneği için hazırlanan rapor, binek otomobil ve hafif ticari araçlardan oluşan hafif araç parkı kapsamında Türkiye satış sonrası pazarının mevcut büyüklüğünü, büyüme dinamiklerini, ürün gruplarına göre pazar yapısını, servis ve dağıtım kanallarındaki değişimi, elektrikli araç dönüşümünü, e-ticaretin etkisini ve pazarı şekillendiren temel trendleri kapsamlı biçimde ortaya koydu.

10.2 MİLYAR DOLARI BULDU

Hazırlanan rapora göre 2025 yılında Türkiye'deki hafif araç parkı 22,8 milyon adede ulaşırken satış sonrası pazarı da 7,57 milyar dolarlık büyüklüğe ulaştı. Orta ve ağır ticari araçlar da eklendiğinde bu rakam 10.2 milyar dolara ulaştı. Böylece satış sonrası gelir, 2023-2025 döneminde araç parkındaki büyümeden daha hızlı artış gösterdi. 2023 yılında 6 milyar 466 milyon dolar seviyesinde olan satış sonrası gelir, 2025 yılında 7 milyar 567 milyon dolara yükselirken, aynı dönemde satış sonrası gelirde yıllık bileşik büyüme oranı yüzde 8,2 oldu. Araç parkı ise aynı dönemde yüzde 6,3 yıllık bileşik büyüme ile 20 milyon 211 bin 6 adetten 22 milyon 826 bin 24 adede ulaştı. Raporda elektrikli araç dönüşümü, satış sonrası pazarını yeniden şekillendiren en önemli trendlerden biri olarak değerlendiriliyor. 2023'te 104 bin olan elektrikli ve hibrit araç satışları, 2025'te 394 bine yaklaşarak iki yılda yıllık ortalama yüzde 94 büyüdü. Satışlardaki payı yüzde 8,5'ten yüzde 28,8'e yükselirken, tam elektrikli araçların payı da yüzde 5,3'ten yüzde 13,9'a çıktı. Araç parkında ise toplam elektrikli araç sayısı 303 binden 1,07 milyona, tam elektrikli araç sayısı 81 binden 373 bine ulaştı. Buna rağmen elektrikli araçların toplam park içindeki payı hâlâ yüzde 4,7, tam elektriklilerin payı ise sadece yüzde 1,6 seviyesinde bulunuyor.

TEKNOLOJİ MERKEZİ OLUYOR

Fakat raporun ortaya koyduğu asıl gerçek, otomotiv servislerinin artık klasik tamirhane anlayışından teknoloji merkezine dönüşmeye başlaması. Eskiden bakım denildiğinde akla yağ, filtre, balata ve amortisör gelirdi. Bugün ise radar kalibrasyonu, kamera sistemleri, batarya soğutma devreleri, elektronik direksiyon sistemleri ve yazılım güncellemeleri servislerin günlük işi haline geliyor. Türkiye otomotiv satış sonrası pazarı büyümeye devam ediyor ancak büyümenin karakteri değişiyor. Geleceğin servisleri daha fazla yağ filtresi değiştiren değil; batarya, yazılım, sensör ve kalibrasyon konusunda uzmanlaşan işletmeler olacak. Çünkü otomobiller artık yalnızca mekanik değil, aynı zamanda yüksek teknolojili ürünler haline geliyor.

BÜYÜME NİTELİK DEĞİŞTİRDİ

Raporu değerlendiren OSS Derneği Başkanı Ali Özçete, “Daha önce satış sonrası yenileme pazarının büyüklüğünü ortaya koyan çalışmamızla sektörümüz adına önemli bir eşiği aşmıştık. Bugün ise güncel analizimiz, pazarın yalnızca büyümediğini, aynı zamanda nitelik değiştirdiğini de açık biçimde gösteriyor. Türkiye’de hafif araç parkı 22,8 milyon adedi aşarken, araçların yüzde 74’ünün 5 yaşın üzerinde olması satış sonrası ürün ve hizmetlere yönelik güçlü talebin süreceğine işaret ediyor. Bununla birlikte elektrikli araçlar, ADAS sistemleri, dijitalleşme, e-ticaret ve yüksek teknolojili parçalar, sektörümüzün önündeki yeni büyüme alanlarını tanımlıyor” dedi.

ARAÇ PARKI YAŞLANIYOR

Türkiye’de araç parkı büyüyor ama daha önemlisi yaşlanıyor.

• Ortalama yaş 14,3 yıl
• Araçların %74'ü 5 yaşın üzerinde
• %25'i ise 21 yaşın üzerinde

Bu tablo bağımsız servisler ve yedek parça sektörü için güçlü talep oluşturmaya devam ediyor.

BAĞIMSIZ SERVİSLERİN ÖNÜNDE BÜYÜK FIRSAT

Artık bir tampon değişimi bile eskisi kadar basit değil. Yeni nesil araçlarda radar, kamera, ADAS sensörleri, LED-Matrix farlar, elektronik direksiyon, brake-by-wire fren sistemleri onarım sonrası kalibrasyon gerektiriyor. Yani servis faturasında artık işçilik kadar teknoloji de belirleyici oluyor. Rapora göre, yetkili servis sayısı konsolidasyonların etkisiyle azalıyor, bağımsız servislerin önemi artıyor. Ancak elektrikli araçlara yönelik mevzuat eksikliği nedeniyle yüksek voltajlı araçlarda yetkili servislerin avantajı sürüyor. Önümüzdeki dönemde sertifikasyon ve teknik eğitim sektörün en önemli gündemlerinden biri olacak.

SEKTÖRÜN EN BÜYÜK 5 SORUNU

1. Nitelikli teknisyen açığı
2. Finansmana erişim
3. Kâr marjlarının daralması
4. Stok yönetimi
5. Elektrikli araçlara yönelik mevzuat eksikliği