Hasat mevsimi başladı...
Bu hafta, çocukluk yıllarımı dolduran çiftçiliği ve çiftçilerin sorunlarını yazacağım; acı tatlı anıların harmanı koca bir dünyaya karşı gönül borcum var...
Buğday, arpa, kavun, karpuz, soğan gibi ürünlerde Çukurova ve Harran bölgesinde hasat, Ege ve İç Anadolu ovalarında hasada hazırlık başladı; artık hayat tarlalara taşınıyor.
Üretici/çiftçi için yorgunluğun hüzne hüznün öfkeye dönüştüğü günlerdeyiz...
Çiftçinin yaşamı bir kısır döngüdür; umutla başlar, hayal kırıklığı ile sonlanır ve yeniden umut...
Toprağı ekime hazırlarken "bu yıl bereketli olacak inşallah" umudu ile yüreği kuş kanadıdır, çiftçinin; bir belirsizliğe çırpınır, durur...Bismillah diyerek tohumu toprakla buluşturur.
Gübreye, ilaca, mazota , tohuma zamlar geldikçe yüzü buruşur, yönetenlere homurdanır, yağmur yağmaz Allah'a yakarır, çok yağar, çaresiz, söylenir...
Toprağın yüzüne çıkan 'yeşil canlıyı' doğal afetlerden, zararlı böceklerden; süneden çocukları gibi, göz bebeği gibi korur; her anı onunla yaşar; artık tarlada yatar kalkar...
Santim santim büyür ekin; geçmez zaman, ekinle birlikte ömrünü tüketir, tarlada yaşlanır...
Nihayet başak zamanıdır; yeşilden sarıya dönen bir orman serinliği eser çiftçinin yüreğinde...
Mayıs sonu- Haziran başı biçerdöverler ufukta görününce yüreği yine kuş kanadıdır, dilleri duada...
Hasat başlar, genellikle, umutlar hüzne dönüşür; beklenen verim olmamıştır, hesaplar yine tutmamıştır; kahırlanır, sitem eder kadere...
Hükümet alım fiyatlarını açıklar; hüznü öfkeye dönüşür; 'bir daha ekmeyeceğim' diye homurdanır...
Bankanın, kooperatifin kredisi kapatılacaktır, sonra esnafın borcu ödenecektir; bazen yetmez veya yeter, ancak elde avuçta bir şey kalmaz; yeniden borçlanmaya başlar...
Yapacak, bildiği başka bir işi yoktur; mahkumdur, mecburdur ekip sürmeye; çiftçiliğe...
Tarlaları kiraya verse şanına yakışmaz; etraf ayıplar; (teyzemin oğlu anlatmıştı; bir yıl tarlaları yarıcıya vermiş, gece rüyasında rahmetli babası buna çok kötü kızmış; 'topraklarımızı ekmiyorsan ölmesini de mi bilmiyorsun' demiş)
Toprağını ekmemek çiftçi için ölümdür, onursuz yaşamdır!
Babam, küçük çiftçiydi, tüm aile tarlada çalışırdık, güzel anılarım var ancak bir gün babamın susuzluktan kuruyan tarlanın orta yerinde toprağa kapanarak ellerini açıp 'Allahım rızkımı topraktan kes artık" diye yakardığını duyduğumuzda kardeşlerimle birlikte ağlamıştık...
Çiftçilik işte o zaman bizim için bitmişti...
Ancak, hayat devam ediyor; Çiftçilik kıyamete kadar devam edecek, çiftçinin sorunları da...
Geçen hafta TMO 2026 yılı hububat alım fiyatlarını açıkladı; Çiftçiye, ton başına makarnalık ve ekmeklik buğday için 16 bin 500 TL, arpa için 12 bin 750 TL ödenecek, ödeme 45 günde yapılacak. Böylece geçen yıla göre fiyatlara yüzde 22,22 oranında zam yapılmış oluyor.
Hükümet tarafından yapılacağı açıklanan ton başına toplam 3.014 TL destek ödemesi 2027 yılı hasat zamanında yapılacak, tabi o da şarta bağlı...
Çiftçi destek ödemesini hiç hesaba katmıyor, katamıyor.
TMO Genel Müdürü'ne göre, Fiyatlar ve zam oranı, enflasyon rakamlarına ve üretim girdi maliyetlerinde yaşanan artışlar dikkate alınarak hesaplanmış; Ona göre çiftçiye çok iyi fiyat vermişler; "secaat arz ederken sirkatin söyler..." demiş atalarımız!
Çiftçi feryat figan; ''rızkımızı, emeğimizi çalıyorlar, bu bir soygundur' diyorlar...
Haklılar; enflasyon Mayıs ayında % 31.7 artmış yani yaklaşık ürüne yapılan zammın %50 fazlası...
Nisan 2025/Nisan 2026 arasında girdi maliyetlerindeki artış yapılan zammın 4-5 katı...
(Amonyum sülfat'ta artış; %104,3, Amonyum nitratta; %84.2, ÜRE'de;%76.2, DAP'ta;%56.8, Mazotta;%57.6 olmuş)
Çiftçi şöyle isyan ediyor;
"Eskiden bir kilo buğday satıp, bir kilo gübre alıyorduk. Şimdi 4 kilo buğday satıyorum, bir kilo gübre alamıyorum. Gelir ve giderleri oranladığımızda, bize bir şey kalmıyor. Devletin verdiği mazot desteği yok denecek kadar az. Devlet desteğinin sadece adı var.”
"Devlet, çiftçiye sattığı besi danasının canlı kilo fiyatını %84 arttırdı. Çay alım fiyatına %37.5 zam yaptı, neden hububatta bu oran verilmedi? Enflasyon % 32 Faizler %42-43 hububat fiyat artışı %22. bu İktidar kimin iktidarı. Faizcinin rantçının iktidarı."
Bu isyan dikkate alınmalıdır;
Söz konusu olan buğdaydır, alın teri emektir, ekmektir; Nankörlük yaparsanız "ekmek çarpar"!
Ekmeği üretene hakkını vermezseniz ekmeğe muhtaç duruma düşersiniz!
