Geçen yıl Ağustos ayında 4x4 pick-up modellerde ÖTV oranının yüzde 4'ten yüzde 50'ye çıkarılması ticari araç pazarında şok etkisi yarattı. Bir gecede değişen vergi sistemiyle birlikte birçok kişi pick-up pazarının çökeceğini düşünüyordu. Aslında kağıt üzerinde bakıldığında bu beklenti son derece mantıklıydı. Sonuçta ticari araç kimliğiyle yıllardır düşük vergi avantajından yararlanan modeller, bir anda bambaşka bir fiyat seviyesine taşınmıştı. Ancak beklenen en azından şimdilik olmadı. Çünkü 2025 yılı sonunda Türkiye'de pick-up satışları 20 bin 343 adetle son yılların en yüksek seviyelerinden birine ulaştı. Yılın ikinci yarısındaki ÖTV artışına rağmen %21’lük büyüme dikkat çekti. Kuşkusuz bu performansta, ÖTV artışına ilişkin düzenlemenin önceden duyulması ve tasarını Meclis'e sunulmasıyla birlikte oluşan öne çekilmiş talebin yanı sıra, vergi artışı sonrasında elde kalan stokların markalar tarafından agresif kampanyalarla eritilmesi önemli rol oynadı. Bu yılın ilk 5 ayında ise pazar geçen yılın aynı dönemine göre sadece yüzde 0,75 daralarak 6 bin 448 adet seviyesinde kaldı. Yani yüzde 50 ÖTV'ye rağmen segment ayakta kalmayı başardı.

PAZAR KÜÇÜLMEDİ, YÖN DEĞİŞTİRDİ

Sebebi aslında net. Vergi artışı pick-up pazarını küçültmekten çok, pazarın yönünü değiştirdi. Tüketici pick-up almaktan vazgeçmedi, sadece daha ulaşılabilir olan yani ÖTV’si %4 kalan 4x2 modellere yöneldi. Bugün bunun en somut kanıtı satış rakamlarında görülüyor. Ocak-Mayıs döneminde KGM Musso Grand 2 bin 734 adet, Toyota Hilux ise 2 bin 313 adet satış gerçekleştirdi. Toplamda 5 bin 47 adet. Başka bir ifadeyle Türkiye'de satılan her 10 pick-up'ın yaklaşık 8'i bu iki modelden oluştu. Bu tesadüf değil çünkü pazarı domine eden bu iki modelin ortak özelliği, 4x2 seçeneklerinin bulunması. Yani ÖTV düzenlemesinin ardından müşteri aslında tercihini yaptı. Yüzde 50 ÖTV'li 4x4 modeller yerine daha erişilebilir fiyatlı alternatiflere yöneldi. Bu nedenle Ford Ranger, VW Amarok ve Isuzu D-Max gibi ağırlıklı olarak 4x4 satılan modeller pazar payı kaybederken, Musso Grand ve Hilux segmentin ağırlık merkezi haline geldi.

ASIL SINAV AĞUSTOS’TA BAŞLAYACAK

Ancak şimdi oyunun kuralları yeniden değişiyor. Toyota'nın Ağustos ayında Türkiye'de satışa sunacağı yeni nesil Hilux'ta artık 4x2 seçeneği bulunmuyor. Yani Türkiye pick-up pazarının en önemli oyuncularından biri, bundan sonra yalnızca yüzde 50 ÖTV'li 4x4 versiyonlarla satılacak. Bu durum sadece Toyota açısından değil, tüm segment açısından kritik bir dönüm noktası. Çünkü son bir yıldır ÖTV artışının etkilerini yumuşatan en önemli unsur, Hilux ve Musso'nun sunduğu 4x2 alternatiflerdi. Ağustos ayından sonra bu avantaj büyük ölçüde ortadan kalkacak. Vergi avantajı sunan tek güçlü alternatif olarak Musso Grand kalırken, Hilux, Ranger, Amarok ve D-Max aynı vergi yüküyle rekabet etmek zorunda olacak.

İşte bu yüzden belki de geçen yıl alınan vergi kararının gerçek etkisini ilk kez şimdi göreceğiz. Çünkü bugüne kadar rakamlar bize pick-up pazarının vergi artışına rağmen ayakta kaldığını gösterdi. Dolayısıyla asıl soru artık şu: “Pick-up pazarı yüzde 50 ÖTV'ye rağmen büyümeye devam edebilecek mi, yoksa yeni Hilux ile birlikte segment, bugüne kadar ertelenen daralmayla mı yüzleşecek?” Bu sorunun cevabı yalnızca Toyota'nın değil, Türkiye'deki tüm pick-up pazarının geleceğini belirleyecek.

AĞUSTOSTA GELİYOR AMA KRİTİK BİR EKSİKLE

Toyota, dünya genelinde 27 milyondan fazla satışa ulaşan efsanevi pick-up modeli Hilux'ın tamamen yenilenen 9. neslini Ağustos ayında Türkiye'de satışa sunacak. Bulgaristan’da gerçekleşen test sürüşünde denediğimiz yeni nesil Hilux, bugüne kadarki en kapsamlı dönüşümlerden birini geçirirken, Türkiye pazarı açısından en dikkat çekici değişiklik artık 4x2 versiyonun bulunmaması olacak. Model, Türkiye'de yalnızca 2.8 litrelik 48 Volt mild hibrit destekli dizel motor ve 4x4 çekiş sistemiyle satışa sunulacak. 204 HP güç ve 500 Nm tork üreten yeni Hilux, 3.500 kilogram çekme kapasitesine sahip. Tasarım tarafında ise Toyota'nın arazi araçları ailesine daha fazla yaklaşan bir Hilux görüyoruz. Özellikle ön tasarımda ve kabin mimarisinde markanın yeni nesil Land Cruiser Prado modelinden izler dikkat çekiyor. Daha dik ön bölüm, güçlü omuz çizgileri ve yatay tasarımlı kokpit, Hilux'a önceki nesle göre daha premium ve daha modern bir görünüm kazandırıyor. İç mekanda 12.3 inç dijital gösterge paneli ve 12.3 inç multimedya ekranı yer alırken, üçüncü nesil Toyota Safety Sense güvenlik sistemleri de standart olarak sunuluyor. Ancak yeni Hilux'ın Türkiye'deki başarısını belirleyecek unsur teknolojisinden çok vergi sistemi olacak gibi görünüyor. Çünkü son dönemde pick-up pazarındaki satışların önemli bölümü vergi avantajı sağlayan 4x2 versiyonlardan gelirken, yeni Hilux artık sadece yüzde 50 ÖTV'ye tabi 4x4 versiyonlarla yollara çıkacak.

ELEKTRİKLİSİ DE VAR

Bu arada yeni Hilux'ın 265 km menzile sahip tam elektrikli versiyonu da bulunuyor. Ancak mevcut servis ve teknik yeterlilik düzenlemeleri nedeniyle modelin Türkiye'ye gelmesi beklenmiyor. Üstelik elektrikli otomobillerdeki ÖTV avantajının ticari araçlarda bulunmaması nedeniyle, elektrikli Hilux'ın gelse bile geniş bir müşteri kitlesine ulaşması kolay görünmüyor.

KARSAN’IN OTONOM ARACI ABD'DE YOLCU TAŞIYOR

Türk ticari araç üreticisi Karsan, otonom (sürücüsüz araç) mobilite alanındaki faaliyetlerini ABD'ye taşıdı. Şirketin sürücüsüz elektrikli modeli Otonom e-JEST, Atlanta'nın ilk otonom toplu ulaşım pilot projesi olan ATL Spoke kapsamında yolcu taşımaya başladı. MARTA West End Station ile Atlanta Beltline Southwest Trail arasında hizmet veren araç, ücretsiz yolcu taşırken, dünyanın en büyük futbol organizasyonunun düzenlendiği dönemde şehirde oluşacak yolcu hareketliliğini destekleyen ulaşım çözümlerinin de bir parçası olacak. Karsan CEO'su Okan Baş, projenin otonom teknolojilerin gerçek yolcu taşımacılığı operasyonlarındaki kullanımını göstermesi açısından önemli bir kilometre taşı olduğunu belirtti. ATL Spoke projesiyle Karsan, Kuzey Amerika pazarındaki otonom mobilite faaliyetlerini de güçlendirmeyi hedefliyor.