Yönetime yakın çevreler, aile üyeleri de dahil, servetlerini paldır küldür yurtdışına taşımaya başlıyor. Özel jetlerin biri kalkıyor, biri iniyor adeta ring seferi yapıyorlar. Bu “bal tutanların” varlıklarını başta Birleşik Arap Emirlikleri olmak üzere Suudi Arabistan’a ve Umman’a transfer ettikleri konuşuluyor. Tabii, tercih edilen ülkeler arasında Amerika Birleşik Devletleri, Uruguay, Avustralya ve Singapur da var.
Aman Tanrım!
“Bal tutan”lardan özellikle bir tanesinin hali hazırda çocuklarının okul kaydını aldığı, özel güvenlik ekibi vs. ayarladığı, Dubai’ye gitmek üzere gün saydığı konuşuluyor.
İktidarın yani tek adamın bir çocukluk arkadaşı var ki son on beş yıldır özellikle hiç ayrılmamışlar. Bu arkadaş geçimini doğalgaz tesisatçılığından sağlarken, yerel ölçekte küçük işletmelerde efendi efendi faaliyet gösterirken tek adam yönetimine çocukluk arkadaşı gelince bir haller oluyor. Bir anda kamu ihaleleri, altyapı projeleri kucağına geliyor, tesisatçının. Bu arada üniversite diploması yokmuş. Mesleki lise mezunu deniyor, onun için. Olsun. Ne okumuşlar gördük biz.
Holding Olmak
On beş yılda bizim tesisatçı bakın neler yapmış: inşaat ve altyapıyla başlamış. Derken enerji. Derken turizm ve otelcilik. Derken medya- ama hükümete yakın medya kuruluşlarıyla bağlantılı yapılar oluşturaraktan-. Derken finans ve son olarak sanayi alanlarında faaliyet gösteren holding yapıları kuruyor. Forbes listelerine göre (hani var ya dünyanın en zengin bir şeysi listesi) ülkenin en zengin insanlarından biri oluveriyor. Biz bunu bireysel bir başarı öyküsü olarak alabilir miyiz... Etli-butlu, pembe renkli bir derin deniz canlısı var; adı Deniz Domuzu (Sea Pig) işte onu kent kartına para yüklerken görürsek, belki…
Siyasi Bağ ve Görünürlük
Tek adamın damadını anmazsak olmaz. Okumuş adam olmuş. Adam olmak deyince, sosyal çevren üç yıl sonra tek adam seçilecek birinin kızıyla kesişecek bir yapıda olacak, onu kastediyorum. Sonrası çok romantik: gayrimenkul yatırımları, turizm sektörüne dalış – özellikle büyük kentlerde kamu ihaleleri alış vs. Yaptıkları usulsüzlük şüphesi doğursa da ve birtakım iddialar ortaya atılsa da cezai bir sonuç olmamış. Nasıl olsun, kayınpederi var zebella(h) gibi. Başkentte tarihi binaların sahibi diyorlar, damat için. Şimdilerde damat ve ailesi ABD’inde yaşıyor. Onlar önden gitmiş. Acaba kayınpeder çocuklarını etrafına toplayıp, “suda batmamak için oturduğun minderi kullan”mı demiş…
Düğmeye Basmak
Gemiyi terk eden farelerin yaklaşık yüz milyarlarca avro/dolar ne varsa, yurtdışına kaydırdıkları iddia ediliyor. Ama bu işin peşini bırakmayacak, damat da olsa kaçanların adalete teslimi, halkın parasının ülkeye geri dönmesi gibi önemli konularda düğmeye basmış görünen yeni biri ülke yönetimine seçildi. Bu yolda halkın desteğini de arkasına almış durumda.
Son Söz Niyetine
Hak edilmemiş paraların istiflendiği kasalar dolup taşarken insan kendini yenilmez sanıyor. Oysa servet en hızlı kaçan şey… Bir gün gelir, rakamlar değil hikayeler konuşulur. Bazı servetlerin üzerine sinmiş bir “nasıl elde edildi” sorusu hep vardır.
Ah unutmadan! Yukarıda anlattığım Macaristan’ın seçimi kaybeden tek adamı Orban’ın çocukluk arkadaşı Lorinc Meszaros ve damadı Istvan Tiborcz’dan başkası değildir.
Kaynaklarım: 26 Nisan tarihli BBC, The Guardian, Reuters, CNN, Al Jazeera, Politico vb.
