Otomotiv pazarında 2026 yılının ilk çeyrek sonuçları, sıfır ve ikinci el piyasası arasındaki makasın iyice açıldığını ortaya koydu. Sıfır otomobil pazarı daralırken, ikinci el satışları artmaya devam etti. Ancak artan satışlara rağmen Türkiye’nin asıl gerçeği model yaşında gizli. Sistem çalışıyor gibi ama aslında sadece dönüyor. Çünkü bu büyümenin kalitesi yok. Satılan araçların %76’sı 6 yaş üzeri, %55’i 11 yaş üzeri, üçte biri ise 16 yaşın üstünde. Bu bir pazar verisi değil, ekonomik gerçekliğin fotoğrafı.

SIFIR DÜŞÜYOR, 2. EL HAREKETLİ

EBS Danışmanlık verilerine göre, sıfır otomotiv pazarı mart ayında %12,75 oranında daralarak 101.997 adede geriledi. Aynı dönemde toplam ikinci el pazarı ise %7,33’lük büyüme ile 739.890 adetlik hacme ulaştı. İlk çeyrek geneline bakıldığında sıfır pazarındaki kayıp %3,94 olarak kayıtlara geçerken (265.398 adet), ikinci el otomotiv pazarı %5,99 artışla 2.160.729 adet oldu.

Sadece otomobil özelinde ise mart ayında ikinci el satışları %7,57 artarak 597.104 adede, ilk çeyrek toplamında ise %6,68 artışla 1.736.089 adede ulaştı. Piyasadaki bu hareketliliğe rağmen, ikinci el ticaretini yapan şirketlerde morallerin bozuk olduğu gözleniyor. Satış adetleri artsa da kârlılığın düşmesi, sektör oyuncularını zorlayan ana unsurların başında geliyor.

İkinci el pazarın röntgenini çeken çarpıcı bir diğer veri ise takas oranları oldu. İlk 3 ayın sonunda her satılan sıfır otomobile karşılık 7,8 adet ikinci el otomobil satıldı. Bu oran bölgelere göre radikal farklılıklar gösteriyor. Akdeniz’de her sıfır otomobile karşılık 5,7 adet ikinci el satılırken; İç Anadolu, Karadeniz ve Akdeniz’de bu oran 1’e 11 seviyelerine kadar tırmanıyor.

PAZAR YAŞLIYA HAPSOLDU

Rakamların en çarpıcı kısmını ise alım gücünün yansıması olan model yaş dağılımı oluşturuyor. İlk çeyrekte el değiştiren 1,73 milyon adet ikinci el otomobilin %76’sı 6 yaş ve üzeri araçlardan oluştu. Detaylara inildiğinde tablonun daha da yaşlandığı görülüyor. Paylara baktığımızda 0-5 yaş: %24,47, 6-10 yaş: %21,04, 11-15 yaş: %22,04, 16 yaş ve üzeri ise %32,46. Sonuç olarak ikinci el otomobil satışları adet bazında sıfırın aksine yükseliş trendini korusa da, satılan araçların %55’i 11 yaş ve üzerindeki modellerden oluştu. Bu veriler, tüketicinin bütçesinin ancak yaşlı araç grubuna yettiğini ve pazarın ‘yaşlı bir ikinci el trafiğine’ hapsolduğunu açıkça gösteriyor. Bugün ikinci el pazarı hareketli olabilir. Ama bu hareket, sağlıklı bir talebin değil, mecburiyetin sonucu. Ve en acı tarafı; Türkiye otomotiv pazarı gençleşmiyor, her geçen gün biraz daha yaşlanıyor.

PAZARDA ADET VAR KÂR YOK!

EBS Danışmanlık Genel Müdürü Erol Şahin, ikinci el araç pazarının düşüş beklentilerinin aksine mart ayını %7,57 artışla tamamladığını belirterek şunları söyledi: “Böylece yılın ilk çeyreği %6,68 büyüme ve 1 milyon 736 bin adetle geride kaldı. Bu dönemde satılan her bir sıfır otomobile karşılık yaklaşık 8 adet ikinci el otomobil satılırken, bu oran pazarın %37’sinin gerçekleştiği Marmara Bölgesi’nde 5,7 adede, Akdeniz Bölgesi’nde 10,9 adede, İç Anadolu ve Karadeniz bölgelerinde 11 adede, Ege Bölgesi’nde ise 9,2 adedin üzerine çıktı. Kârlılıkların düştüğü, stok maliyetlerinin ise her geçen gün arttığı bu ilk çeyrekte, pazar oyuncularının beklentisi düşüş yönünde olsa da; özellikle 3, 4, 6, 11 ve 15 yaş araç satışlarının etkisiyle pazar büyüme kaydetti. Büyümenin en önemli kanalının ise bu dönemde bireysel satıcılardan, yani vatandaşın aracısız şekilde ilanlar üzerinden yaptığı alım-satımlar olduğunu görüyoruz. Kısacası pazarda adet var ama kârlılık yok. Buna karşılık, yüksek faiz kaynaklı ciddi bir stok maliyeti yükü bulunuyor. Pandemi sonrası oluşan yüksek kârlı pazar alışkanlığından, artık düşük kârlı ve yüksek maliyetli bir pazara geçiş yapılmış durumda.”

Opel, Grandland ailesine çift motorlu elektrikli AWD versiyonu ekledi. 325 beygir güç ve 509 Nm tork üreten model, 473 km’ye kadar menzil sunuyor. Markanın ilk 4x4 elektriklisi olan Grandland Elektrik AWD, 4.250.000 TL fiyatla satışta.

OTOMOTİV FRENE BASTI, HEDEFLER AŞAĞI ÇEKİLDİ

Bölgemizde yaşanan gelişmelerin etkisiyle Türkiye otomotiv pazarı şubat itibarıyla yavaşladı, martta ise yaklaşık %13 daraldı. İlk çeyrek sonunda kayıp %4’e ulaştı. Bu tabloyla birlikte sektörden beklenen ilk revizyon geldi. Tofaş çatısı altındaki Opel Türkiye Direktörü Yiğit Yantaç, yıl başında 1,4 milyon adet olarak açıkladıkları pazar beklentisini yaklaşık 100 bin adet düşürürek 1,3 milyon seviyesine çektiklerini söyledi. İlk çeyrekte toplam pazar 265 bin adet olarak gerçekleşirken, yıl geneline yayılacak daralmanın önemli kısmının bu dönemde yaşandığı belirtiliyor. Aynı dönemde Opel’in yıl sonu hedefi de 75 bin adetten 65 bin adede çekilmiş oldu. Öte yandan elektrikli araç pazarı direncini koruyor. Ama Yantaç, orada da 200 bin adet olan yıl sonu beklentisini 185 bin adet olarak güncellerken, vergisel bir değişiklik olmaması halinde payının %20’yi aşabileceğini öngörüyor.