Otomotivde güç dengesi artık marka logosundan çok platformu kimin geliştirdiğiyle, bataryayı kimin sağladığıyla, yazılımı kimin yazdığıyla ve üretim maliyetini kimin kontrol ettiğiyle belirleniyor. Eskiden Çinliler Avrupa markalarını takip ederdi. Bugün Avrupa markaları, Çinli teknolojiyle daha hızlı ve daha ucuz otomobil geliştirmenin yollarını arıyor. Bu yüzden mesele sadece, “Çinli otomobiller Avrupa’ya geliyor” meselesi değil. Asıl mesele, Çin, Avrupa otomotivinin tam kalbine girmiş durumda. Artık sadece Avrupa’ya otomobil ihraç etmiyor, Avrupa’nın fabrikasına, platformuna, bataryasına ve ürün geliştirmesinin de içine girmiş durumda.

LEAPMOTOR’DAN OPEL SUV

• Son örnek Stellantis-Leapmotor arasında yaşanıyor. Stellantis, Çinli Leapmotor ile ortaklığını Avrupa üretimine taşıyor. Açıklanan detaylara göre Leapmotor teknolojisi ve platformunda geliştirilecek yeni Opel elektrikli C-SUV, İspanya’daki Zaragoza fabrikasında üretilecek. Modelin 2028’de devreye alınması bekleniyor. Bu işbirliğinin anlamı çok açık. Opel’in tasarımı, sürüş karakteri ve marka kimliği Avrupa’dan gelecek; platform, batarya teknolojisi ve maliyet avantajı ise Çin’den. Bir başka ifadeyle Avrupa markası vitrinde kalıyor, ama aracın teknolojik omurgasında Çinli ortak belirleyici hale geliyor.

• 

CATL’DAN KÜÇÜK TOGG’LAR

• Benzer bir tablo Togg ile dünya batarya devi CATL’ın yaptığı iş birliğinde görülüyor. CATL’in iştiraki CAIT ile Togg, B segmentinde üç yeni elektrikli model için ortak platform geliştirecek. Bu proje, CATL’in elektrikli araç şasisini yurtdışında kullanıma açtığı ilk proje olacak ve ilk modelin 2027’de seri üretime geçmesi hedefleniyor. Burada kritik nokta, Togg sadece batarya almıyor. B segmentindeki yeni ürün ailesini CATL’in ‘skateboard/kaykay şasi’ mimarisi etrafında birlikte geliştiriyor. Yani iş artık hücre veya batarya paketi tedarikinin ötesine geçmiş durumda. Çinli şirket otomobilin zeminine, mimarisine ve maliyet yapısına giriyor.

GEELY’DEN FORD GELECEK

• Geely-Ford örneği ise bu dönüşümün üretim tarafındaki en çarpıcı başlıklarından biri. İspanyol basınında çıkan haberlere göre Geely, Ford’un İspanya Valencia Almussafes fabrikasındaki bazı montaj tesislerini devralıyor. Geely burada hem kendi modelleri için üretim yapmayı hem de Ford için yeni nesil modeller üretmeyi planlıyor. Bu artık klasik “Çinli marka Avrupa’ya fabrika kuruyor” hikayesi değil. Avrupa’da boşalan üretim hatlarına Çinli üreticiler giriyor. Dün Avrupalı markaların kapasite fazlası olarak gördüğü alanlar, bugün Çinli markalar için Avrupa’ya giriş kapısı haline geliyor.

AMAÇ SÜRECİ HIZLANDIRMAK

• Bir tarafta Avrupa’da bu gelişmeler yaşanırken, Volkswagen ile Xpeng’in Çin’de yaptığı ortaklık ise başka bir yönü gösteriyor. Volkswagen, Çin pazarında yeniden güç kazanmak için Xpeng ile geliştirdiği ilk modelin seri üretimine başladı. ID. UNYX 08, Volkswagen’in “Çin’de, Çin için” stratejisinin parçası ve geliştirme süreci yerel mimari sayesinde ciddi şekilde hızlandı. Yani Çin sadece ucuz üretim merkezi değil; artık hızlı geliştirme, yazılım, batarya ve elektrikli araç mimarisi açısından da referans noktasına dönüşüyor.
• Audi-SAIC, Toyota-BYD, Renault-Geely gibi örnekler de aynı tablonun farklı parçaları. Audi Çin’de SAIC ile yeni elektrikli modeller geliştiriyor. Toyota, BYD teknolojisiyle elektrikli bZ3’ü geliştirdi. Renault ve Geely ise Horse Powertrain ortaklığıyla içten yanmalı ve hibrit motor tarafında küresel bir yapı kurdu.

Bütün bu örnekler aynı sonuca çıkıyor; Avrupa otomotiv sanayisi elektrikliye geçişte maliyet, hız ve ölçek sorunu yaşıyor. Çinli şirketler ise batarya, platform, yazılım ve tedarik zinciri tarafında çok daha hızlı hareket ediyor. Sonuçta Avrupa markaları için Çinli ortaklar artık sadece risk değil, aynı zamanda maliyet düşürme ve pazara hızlı ürün çıkarma aracı haline geliyor.

TOGG KAPIYI AÇTI SIRADA KİM VAR?

Bu dönüşüm Türkiye açısından da önemli. Çünkü Togg-CATL iş birliği, Türkiye’yi bu yeni dönemin dışında değil, doğrudan içinde konumlandırıyor. Ancak burada farkı doğru okumak lazım. Togg’un CATL anlaşması tüm modelleri kapsamıyor; şu an için sadece B segmentindeki yeni ürün ailesi için geçerli. T10X ve T10F tarafında ise Çinli Farasisi ile ortak oldukları Siro hattında batarya üretimi devam ediyor. Bu da aslında sektörün genel pratiğine uygun. Mercedes dahil birçok üretici aynı anda birden fazla batarya tedarikçisiyle çalışıyor. Ama Togg, Türkiye dışında büyümek ve rekabet etmek istiyorsa, CATL ile ortaklığını bundan sonraki tüm modellerine yansıtmak zorunda olduğunu da net olarak görecek. Bakalım Togg’un kapısını açtığı bu durum özellikle Egea üretimi sonrası kapasite boşluğu yaşayacak Tofaş için de bir seçenek olabilir mi?

MENZİL 805 KM ÖTV %55

Yeni BMW iX3, Türkiye’de 6.469.600 TL liste fiyatıyla satışa sunuldu. Borusan Otomotiv’in yıl sonuna kadar hedefi ise 4 bin adet satış. 160 kW (218 bg) güç üreten model, çift elektrik motoruyla dört çeker xDrive sistemi sunuyor. 610 Nm tork üreten yeni iX3, 0-100 km/s hızlanmasını 7,9 saniyede tamamlıyor. BMW’nin altıncı nesil eDrive teknolojisini taşıyan model; 108,7 kWh batarya kapasitesi, 800 volt mimarisi ve 805 kilometreye varan menziliyle dikkat çekiyor. Asıl dikkat çekici nokta ise şu; 805 km menzile sahip bir modelin %55 ÖTV diliminde kalabilmesi. Elektrikli otomobil pazarında artık sadece teknoloji değil, motor gücü ve vergi matematiği de belirleyici hale geliyor.

ÖTV %55’E İNİNCE 500 BİN TL UCUZLADI

Mercedes CLA’nın elektrikli CLA 200+ versiyonu Türkiye’de 4 milyon 191 bin TL’den satışa sunuldu. Peki ne değişti? CLA 200+ 160 kW (218 bg) güç ve 730 km’ye varan menzil ile %55 ÖTV diliminde yer alıyor. CLA 350 4MATIC ise 260 kW (354 bg) güç ve 702 km’ye varan menzil ile %75 ÖTV diliminde yer alıyordu ve fiyatı 4.7 milyon TL seviyesindeydi. (Stok azaldığı için listeden çıktı) Mercedes Otomobil Grubu Başkanı Şükrü Bekdikhan: "Türkiye vergi sistemine ve Türk tüketicisinin beklentilerine daha uygun, daha erişilebilir bir varyant yarattık. CLA’nın elektrikli ivmesinin artmasını bekliyoruz." Yani 136 beygirden feragat edildi ama karşılığında 500 bin TL’den fazla fiyat avantajı ve daha uzun menzil sağlandı.