Nisan ayı enflasyon verileri pazartesi günü açıklandı. Mart ayında piyasa beklentilerinin oldukça altında açıklanan TÜFE verisi, bu ay %4,18 ile piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti. Aylık TÜFE %4,18 düzeyinde gerçekleşirken, yıllık enflasyon ise %32,37’ye yükseldi. Mart’26 dönemi için yıllık enflasyon %30,87 olarak açıklanmıştı.

Yaşanan savaş nedeni ile gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde enflasyonun yukarı yönlü bir baskı altında kalacağını savaşın daha ilk günlerinde kaleme almıştım. Hürmüz Boğazı’nın kapatılması ile başlayan ve buna bağlı olarak 120 USD seviyesine kadar yükselen petrol fiyatları bu baskının en önemli unsuru.

Dünya enerji fiyatlarından kaynaklı olarak yaşanan bir arz şoku ile karşı karşıya. Dünden beri barış ihtimalinin yeniden güçlenmesine bağlı olarak brent petrol 100 USD seviyesinin altına kaysa da bunun kalıcı olup olmayacağı hala merak konusu.

Bu arada açıklanan enflasyon verisi detaylı incelendiğinde uzun süredir enflasyon üzerinde büyük bir baskı yaratan (başta kira ve eğitim) hizmet enflasyonunda kırılma sinyalleri görülüyor. Bu ay açıklanan aylık veride hizmet enflasyonu, mal enflasyonun altında gerçekleşti. Bu iyi sinyal.

Bir de kötü sinyal var ki; enflasyon sepetinde yer alan mal ve hizmetlerin neredeyse hepsinin fiyatı artmış. Halk tabiri ile iğneden ipliğe zam gelmiş.

Ana harcama gruplarına bakıldığında ise tüm gruplarda artış dikkat çekiyor. 4,18 olarak açıklanan enflasyona yine en büyük katkı 0,95 puan ile gıda ve alkolsüz içecek grubundan geldi. İkinci en büyük katkı ise 0,90 puan ile konut harcamalarından gelirken, üçüncülüğü 0,73 puan ile ulaştırma aldı. Dikkat edilirse üç grupta da enerji fiyatlarındaki yükselişin etkisi kendisini net biçimde hissettiriyor.

Mayıs ayı enflasyonunun, son açıklanan enflasyona göre ciddi oranda düşük gelmesini bekliyorum. Neden mi? Örneğin; doğalgaz ve elektrik zamları nisan ayında kendisini konut enflasyonunda (%8) olarak gösterdi. Açıklanan %4,18’lik enflasyonun yaklaşık dörtte biri bu kalemden gelmişti. Dolayısı ile mayıs ayında etkisi oldukça sınırlı kalacaktır.

Ancak bu beklenti, yılsonu enflasyon beklentilerindeki kötüleşmeyi engellemeye yetmeyecektir. Dün İstanbul’da bir toplantıda konuşan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de yılsonu için hedeflenen enflasyon, bütçe açığı ve cari açık gibi makroekonomik göstergelerde hedeflerden bir sapma olacağını dile getirdi.

2026 yılsonu için enflasyon beklentileri temel senaryoda %30 seviyesine yükselmiş durumda.

14 Mayıs Perşembe günü yapılacak yılın ikinci Enflasyon Raporu sunumunda da Merkez Bankası enflasyon tahminini yukarı yönlü revize edecektir. Çok şükür tahminin yukarı yönde revize edilmediği bir Enflasyon Raporu sunumu en son ne zaman yapıldı hatırlamıyorum bile! Burada önemli olan husus piyasa beklentisi ile Merkez Bankası tahmininin birbirine ne kadar yakınlaşacağı.

Bir de %16 olan ara hedef konusu var. Yıllık %16 olarak belirlenen ara hedef mayıs ayı verisi ile birlikte realize olmuş olacak. Geri kalan yedi ayda da Allah kerim.

Bozulan ve yükselen enflasyon beklentilerine paralel olarak faiz tahminlerinde de bir güncelleme ihtiyacı doğuyor. Bugün itibari ile görünen Merkez Bankası’nın 11 Haziran tarihinde yapılacak olan toplantıda da pas geçeceği yönünde. Olası ilk faiz indirimini koşullarda ciddi bir farklılaşma söz konusu olmaz ise temmuz ayında görebiliriz. Temmuz toplantısı dahil olmak üzere yıl sonuna kadar toplam dört toplantı daha var. Genel olarak bu dört toplantıda toplam 400 baz puanlık bir faiz indirimi ile yıl sonunda politika faizini %33 seviyelerinde görebiliriz.

Enflasyonda geçen sene iç siyasetten kaynaklanan bir bozulma söz konusu olmuştu. Bu sene ise savaş. Savaşın yaşandığı bir dünyada enflasyon beklentilerindeki bozulma çok da eleştirilecek bir konu değil. Neticede dünya bir enerji şoku ile karşı karşıya.

Ama bizim de her ay beklentilerden yüksek gelen enflasyona bir bahane bulmaktan ve “geçici” demekten vazgeçmemiz lazım. Yoksa geçici olmayacak.